Mustafa Kemal Atatürk
1881 - 1938
Mustafa Kemal Atatürk (1881-1938), Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanıdır. Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde subay olarak görev yapmış, özellikle Çanakkale Savaşı'ndaki başarılarıyla tanınmıştır. 1919'da Samsun'a çıkarak Kurtuluş Savaşı'nı başlatmış ve Türk milletini bağımsızlık mücadelesine liderlik etmiştir. 1923 yılında Türkiye Cumhuriyeti'ni kurarak modernleşme ve reform hareketlerini başlatmıştır. Atatürk, laiklik, kadın hakları, eğitim reformları ve ekonomik kalkınma gibi alanlarda köklü değişiklikler yapmıştır. Harf Devrimi, Medeni Kanun'un kabulü ve eğitimde yenilikler gibi reformlarıyla Türkiye'yi çağdaş bir devlet haline getirmeyi amaçlamıştır. Atatürk, "Nutuk" adlı eseriyle Kurtuluş Savaşı'nı ve Cumhuriyet'in kuruluş sürecini detaylı bir şekilde anlatmıştır. 10 Kasım 1938'de İstanbul'da vefat etmiş ve Anıtkabir'e defnedilmiştir.
Sözler (121)
"Bir kelime ile ifade etmek gerekirse, diyebiliriz ki yeni Türkiye Devleti bir halk devletidir; halkın devletidir. Mazi kurumları ise bir şahıs devleti idi, şahıslar devleti idi."
"Birbirimize daima gerçeği söyleyeceğiz. Felaket ve saadet getirsin, iyi ve fena olsun, daima gerçekten ayrılmayacağız."
"Biz Batı medeniyetini bir öykünmecilik yapalım diye almıyoruz. Onda iyi olarak gördüklerimizi kendi yapımıza uygun bulduğumuz için, dünya medeniyet seviyesi içinde benimsiyoruz."
"Biz cahil dediğimiz zaman, mektepte okumamış olanları kastetmiyoruz. Kastettiğimiz ilim, hakikati bilmektir."
"Biz hayat ve bağımsızlık için mücadele eden ve bu kanlı mücadeleler manzarası karşısında bütün medeniyet dünyasının hissiz seyirci kaldığını görmekle içi kan ağlayan insanlarız."
"Biz ne demokratlara ne de sosyalistlere benzemeyiz. Tarz-ı idaremiz ne demokrat hükümetlerin ne de sosyalistlerinkine muadildir. Biz kendi kendimize benzemekle müftehiriz."
"Bizce Türkiye Cumhuriyeti anlamınca kadın, bütün Türk tarihinde olduğu gibi bugün de en saygın seviyede, her şeyin üstünde yüksek ve şerefli bir varlıktır."
"Bizim milletimiz esasen demokrattır. Kültürünün, geleneklerinin en derin maziye ait evreleri bunu doğrular."
"Bugünün ihtiyaçlarına uygun kanun yapmak ve onu iyi uygulamak refah ve ilerleme vasıtalarının en mühimlerindendir."
"Bugünkü manzaramız aşağı yukarı, bir diktatör manzarasıdır… Ben öldükten sonra arkamda kalacak müessese bir istibdat müessesesidir. Ben ise millete miras olarak bir istibdat müessesesi bırakmak ve tar…"
"Bütün dünya bilsin ki benim için bir taraflılık vardır: Cumhuriyet taraftarlığı, fikri ve içtimâî inkılâb taraftarlığı. Bu noktada, yeni Türkiye topluluğunda bir ferdi, hariç düşünmek istemiyorum."
"Bütün görevlerin üstünde bizim de bir vicdanî görevimiz vardır; o da, herkesin sudan birtakım görevler yaptığı sırada hayatımızı, varlığımızı bu milletin bağrına sokarak, onlarla beraber düşman karşıs…"
"Cumhuriyet idaresini, Cumhuriyetten söz etmeksizin millî hâkimiyet esasları içinde her an Cumhuriyet'e doğru yürüyen şekilde toplamaya çalışıyorduk."
"Cumhuriyeti, onun gereklerini yüksek sesle anlatınız. Cumhuriyet ilkelerini sevdiriniz. Bunu kalplere yerleştirmek için hiçbir fırsatı ihmal etmeyiniz."
"Cumhuriyet rejimi demek demokrasi sistemi ile devlet şekli demektir. Biz Cumhuriyeti kurduk, Cumhuriyet 10 yaşını doldururken demokrasinin bütün icapları sırası geldikçe koymalıdır."
"Cumhuriyet, yeni ve sağlam esaslarıyla, Türk milletini emin ve sağlam bir gelecek yoluna koyduğu kadar, asıl fikirlerde ve ruhlarda yarattığı güvenlik itibariyle, büsbütün yeni bir hayatın müjdecisi o…"
"Cumhuriyetçilik ve içtimâî inkılâb, lâiklik ve yenilikseverlik, Türk'ün öz malı ve özelliği hâline geldiğini görmek, benim için büyük bir bahtiyarlık olacaktır."
"Cumhuriyetimiz öyle zannolunduğu gibi zayıf değildir. Cumhuriyet bedava da kazanılmış değildir. Bunu elde etmek için kan döktük. Her tarafta kırmızı kanımızı akıttık. İcabında müesseselerimizi müdafaa…"
