Muammer Kaddafi
1942 - 2011
Muammer Kaddafi (doğum 7 Haziran 1942), 1969 yılında gerçekleştirilen askeri darbeyle Kral II. Idris'i deviren ve 2011 yılına kadar Libya'yı fiilen yöneten Libyalı asker ve siyasetçiydi. Genç subay olarak yükseldi; kısa sürede iktidarı konsolide etti ve tek parti yapısına dayalı, kişiselleştirilmiş bir yönetim kurdu. Kaddafi, resmi unvanlar ve kurumları sıkça değiştirmiş, liderlik tarzı ve devlet yapısını kendi ideolojik görüşleri doğrultusunda dönüştürmüştür. Siyaset teorisi olarak “Üçüncü Evrensel Teori”yi savunmuş ve bu düşüncelerini Yeşil Kitap’ında ortaya koymuştur; ekonomik ve toplumsal reform iddiaları ile otoriter uygulamaları bir arada yürütmüştür. Kaddafi döneminde petrol gelirleri gelirken, muhaliflere yönelik baskılar, insan hakları ihlalleri ve uluslararası terörizmle ilişkilendirilen olaylar (ör. Lockerbie saldırısı iddiaları) nedeniyle Libya sık sık uluslararası yaptırımlarla karşılaşmıştır. 2011 Arap Baharı dalgası sırasında başlayan iç çatışma NATO müdahalesine ve geniş çaplı ayaklanmaya dönüştü. Kaddafi güçleri çöktü; 20 Ekim 2011’de öldürülmesiyle 42 yıllık iktidarı son buldu. Mirası, Libyalıların siyasi ve toplumsal yönelimleri üzerinde derin ve tartışmalı etkiler bırakmıştır.
Sözler (27)
"Bu toprakları terk etmeyeceğim. Sonunda şehit olarak öleceğim. Ben bu fani dünyaya meydan okuyarak kalacağım. Bu kardeşiniz kıyamete kadar inkılâbın lideridir!"
"Ronald Reagan'a söyleyecek hiçbir şeyim yok çünkü o bir deli. O, salağın tekidir. O bir İsrail köpeğidir."
"Libya, bir Afrika ülkesidir. Allah Arapların yardımcısı olsun, ama onları bizden uzak tutsun. Onlarla hiçbir şey yapmak istemiyoruz! Bizimle İtalyanlara karşı savaşmadılar, bizimle birlikte Amerikalıl…"
"Evlatlarım ben sizin babanızım. Siz neyin doğru neyin yanlış olduğunu bilmiyorsunuz. Bu yaptığınız haramdır. Haram nedir bilmiyor musunuz?"
"Orta Doğu'daki muhalefet gelişmiş ülkelerdeki muhalefetten oldukça farklı. Bizim ülkelerimizde muhalefet; patlamalar, suikastlar ve cinayetler suretiyle oluyor."
"Aslında bizim boş konuşmalara harcayacak zamanımız olmamalı. Bizi kıskanıyorlar. Hepimiz Müslümanız. Hepimiz Peygamber'e inanıyoruz."
"Bu Müslümanlara, özellikle de Libya halkına karşı verilen bir haçlı savaşı. Libya halkını korkutacaklarını düşünüyorlar. Bunlar sadece teröristçe yaklaşımlar ve sadece karadaki güçler zafer kazanacak."
"Çerkeslere ve onların tarihsel acılarına derin bir saygım var. Kendilerine Adige derler ve yerleştikleri her ülkeye emek vermiş cesur ve inançlı bir halktırlar.Murad Batal el-Şişani tarafından aktarıl…"
"Çocuklar silahları aldıklarında mutlu oluyor, bu da Libya’yı karıştırıyor. İşte olan biten bu."
"Koalisyon güçlerinin kaybetmesi kaçınılmaz. Halkın teslim olmasını sağlayamayacaklar. Halkın tümü silahlandı. Eğer bize karşı saldırganlığınızı devam ettirirseniz, sizinle savaşacağız."
"Küçük bir ABD eyaletinden gelen Bill Clinton kötü bir insan olmadığı gibi herhangi bir düşmanlık duygusu da beslemiyor."
"Bütün gezegende Libya dışında demokrasiye sahip bir devlet yok."
"Ben Libya'nın lideri değilim, devrimin lideriyim."
"Libya'ya karşı gelen herkes idam edilecek."
"Mantıklı hiçbir insan yönetimine karşı protestolara katılmaz."
