Ludwig von Mises
1881 - 1973
Ludwig von Mises (29 Eylül 1881 – 10 Ekim 1973), Avusturya okulunun önde gelen iktisatçılarından ve 20. yüzyıl serbest piyasa düşüncesinin en etkili teorisyenlerinden biridir. Halen Lemberg (o zamanki Avusturya-Macaristan İmparatorluğu) doğumlu olan Mises, iktisadi analizde rasyonel insan davranışını merkeze alan 'praxeology' kavramını geliştirmiştir. Erken dönem başlıca eserleri arasında The Theory of Money and Credit ve Socialism yer alır; özellikle sosyalizmin ekonomik hesaplama sorununa dair eleştirileri iktisat ve siyaset teorisinde uzun süreli etki yaratmıştır. Mises, 1940’larda Amerika Birleşik Devletleri’ne göç ederek New York Üniversitesi'nde dersler vermiş ve burada daha geniş bir entelektüel çevreyle etkileşime girmiştir. 1949’da yayımlanan Human Action adlı eseri, onun ekonomik metodoloji ve serbest piyasa savunusunun sistematik bir sunumudur. Mises’in fikirleri Friedrich A. Hayek, Murray Rothbard ve sonraki kuşak libertaryen ve liberal düşünürler üzerinde belirgin bir etki bırakmış; eserleri akademik tartışmaların yanı sıra politik hareketler ve düşünce kuruluşları tarafından da benimsenmiştir. Mises’in mirası, ekonomik özgürlük, bireysel haklar ve piyasa mekanizmaları üzerine devam eden tartışmalarda canlı tutulmaktadır.
Sözler (34)
"İnsan hayatında hiçbir zaman sükûn ve rahat/huzur yoktur. Hayat bir süreçtir, bir statüko içinde ısrar değildir."
"Bir sosyalistin başına gelebilecek en kötü şey, ülkesinin arkadaşı olmayan sosyalistler tarafından yönetilmesidir."
"Daima komşusunu mahvetme amacıyla yola çıkan milliyetçi politikalar son tahlilde herkesin mahvına yol açacaktır."
"Üretken olan tek başına emektir: zenginlik yaratır ve bununla birlikte insanın içe doğru çiçek açmasının temellerini atar."
"Okullar ilerleme ve gelişme yuvaları olmaktan çok geleneklerin ve değişmeyen düşünce tarzlarının korunduğu yerlerdir."
"Liberalizm ilgisini tamamen ve yalnızca dünyevi hayat ve uğraşlar ile sınırlar. Öbür yandan, din âlemi, bu dünyadan değildir."
"İşlenmiş mallar, tüm araç-gereç ve makinelerle her tür insan emeği ve hizmetler için bir piyasanın gerekli olduğu anlamına gelir."
"Eğitim sayesinde yeni fikir öncüleri ve yaratıcı dehalar değil müritler taklitçiler ve alışkanlıklarından vazgeçemeyen insanlar yetiştirilir."
"Her kim yaşamayı ölüme, mutluluğu çile çekmeye, huzuru ızdıraplara tercih etmekte ise üretim araçlarındaki özel mülkiyeti hiç tavizsiz savunmalıdır."
"Liberalizm tamamlanmış bir öğreti ya da sabit bir dogma değildir. Tam aksine Liberalizm bilim öğretilerinin insanın toplumsal yaşamına uyarlanmasıdır."
"Bu kadar çılgın bir çalkalanmaya karşı koyacak tek bir silah vardır: Akıl: Boş vaatlerin ve hayali tasavvurların insanlığa tuzak olmaması için, sadece aklı selim kafidir."
"Devlet harcamaları ilave istihdam yaratmaz. Eğer devlet, halktan borçlanarak ve vergi alarak harcama yaparsa, bir tarafta yaratacağı istihdamdan daha fazlasını yok eder."
"Emek, acı verici görülür. Çalışmamak, çalışmaktan daha tatmin edici bir durum olarak kabul edilir. Tembellik, başka şeyler aynı kalmak şartıyla, tercih edilir. Çalışma ızdırap içerir."
"İnsan, özgür doğuyor değildir. İnsan, çok zayıf, emen bir varlık olarak doğar. Anne-babasının koruması olmadan, toplum tarafından anne-babasına sağlanan koruma olmadan o, hayatını sürdüremezdi."
