Blaise Pascal

1623 - 1662

Blaise Pascal (1623–1662), Fransız matematikçi, fizikçi, mucit, yazar ve Hristiyan düşünürdür. 19 Haziran 1623'te Clermont-Ferrand'da doğan Pascal, erken yaşta gösterdiği yetenekle dikkat çekti; genç yaşta geometri ve projeksiyon çalışmaları yapmış, aritmetik üçgeni üzerine gözlemleri ve sayı üçgeni hakkındaki çalışmalarıyla tanınmıştır. Bilimsel alanda özellikle hidrolik ve hidrostatiğe ilişkin deneyleriyle öne çıkmış; vakum ve atmosfer basıncı üzerine yaptığı çalışmalar, çağdaş deneysel fiziğin gelişimine katkıda bulunmuştur. Ayrıca mekanik hesap makinesi “Pascaline”i tasarlayarak hesaplamada otomasyonun öncülerinden biri olmuştur. Matematiksel olasılık teorisinin erken kurucu isimlerinden sayılan Pascal, Pierre de Fermat ile yaptığı yazışmalarla modern olasılık kuramının temelini atmıştır. Edebiyat ve felsefe alanında ‘‘Lettres provinciales’’ ve ölümünden sonra yayımlanan ‘‘Pensées’’ gibi eserlerle hem dini tartışmalara katılmış hem de inanç ve akıl ilişkisi üzerine kalıcı görüşler üretmiştir; özellikle Pascal’ın Bahsi (Pascal’s Wager) geniş yankı uyandırmıştır. Dini yaşamında Jansenist çevrelerle ilişkili olup 1654’te yaşadığı dinsel deneyim (dönüşüm) sonrasında daha yoğun bir biçimde teolojik ve ahlaki meselelere eğilmiştir. 19 Ağustos 1662’de Paris’te 39 yaşında ölmüştür; çok yönlü çalışmaları bilim, matematik ve felsefe tarihine kalıcı katkılar sağlamıştır.