Martin Luther

1483 - 1546

Martin Luther (10 Kasım 1483 – 18 Şubat 1546), Alman bir keşiş, teolog ve Reform hareketinin önde gelen lideridir. Eisleben’de doğup büyüyen Luther, Erfurt Üniversitesi’nde eğitim gördüktan sonra Augustiner-Eremiten tarikatına katıldı ve kilise uygulamalarına yönelik eleştirilerini 1517’de yayımladığı 95 Tez ile duyurdu. Bu tezler, özellikle endüljans uygulamasına karşıydı ve kısa sürede hem akademik hem de halk arasında geniş yankı uyandırarak Katolik Kilisesi’ne karşı geniş çaplı bir dinî ve toplumsal tartışmanın fitilini ateşledi. 1521’de Worms Diyeti’nde görüşlerini savunmasıyla ünü pekişti; bu süreç sonunda aforoz edildi ama düşünceleri hızla yayıldı. Luther, sadece bir reformcu değil aynı zamanda Almanca İncil çevirisi ve ilahiler aracılığıyla dinî yaşamı halkın diline taşıyan bir kültürel aktör oldu. Kurtuluş doktrini, kutsal yazının otoritesi ve laik yönetim ile kilise ilişkisine dair görüşleri modern protestan doktrinlerinin temellerini oluşturdu. Hayatı boyunca hem derin etkiler yarattı hem de zaman zaman tartışmalı ve eleştirel görüşlere konu oldu; özellikle Yahudiler hakkındaki son dönem yazıları günümüzde eleştirilmekte ve mirası karmaşık kabul edilmektedir. Luther’in fikirleri Avrupa’nın siyasi, eğitsel ve dini yapısında kalıcı değişikliklere yol açtı.