Max Stirner
1806 - 1856
Max Stirner, asıl adı Johann Kaspar Schmidt (1806–1856) olan Alman filozoftur ve çağdaş siyaset ve etik tartışmalarında tartışmalı ama etkili bir figür olarak bilinir. 25 Ekim 1806'da Bayreuth yakınlarında dünyaya gelmiş, Berlin Üniversitesi'nde eğitim görmüş ve erken dönem eserleriyle Genç Hegelciler çevresinden bir kopuş sergilemiştir. 1844'te yayımladığı Der Einzige und sein Eigentum (Tekil ve Mülkiyeti) adlı eseri, otorite, din, devlet ve toplumsal kurumlara yönelik radikal bir eleştiri sunar; Stirner burada ‘Benlik’ (der Einzige) ve bireyin özerkliğinin vurgusunu yapar ve soyut idealleri 'hayaletler' (Spuk) olarak tanımlar. Stirner’in fikirleri yaşamı boyunca geniş çapta kavranmamış ya da yanlış yorumlanmış olsa da, sonraki kuşaklar üzerinde derin etkiler bırakmıştır: bireyci anarşizm, varoluşçu okumalar ve özgür düşünce akımları onun adıyla ilişkilendirilmiştir. Kendi içine kapanık yaşamı, özel öğretmenlik görevleri ve sınırlı yayın faaliyeti sonrası 26 Haziran 1856'da ölmüştür. Günümüzde Stirner, ideolojilere ve kolektif kimliklere karşı radikal bireysel eleştirileri nedeniyle siyaset felsefesi ve entelektüel tarih çalışmalarında sıkça incelenen bir düşünür olarak yerini korur.
Sözler (59)
"Benim eylemlerimi komuta etmek, nasıl davranmam gerektiğini söylemek ve bunu yönlendirecek bir yasa oluşturmak hiç kimsenin üstüne vazife değildir."
"Ne dersiniz sosyalistler? Zira sadece para ya da mal mı mülkiyet sayılır? Her fikir ve görüş de 'benim' mülküm, bana özgü bir mülk değil midir?"
"Hiçbir zaman bir Devlet bireyin serbestçe faaliyet göstermesini sağlamayı sürekli amacı haline getirmez, bireyin etkinliğini amacına bağlar."
"Yarın seni mezara taşıyacaklar, ve çok yakında kardeşlerin, diğer halklar, ardından gelecek. Hepsi sıra sıra mezarlarına indirildiğinde — işte o zaman insanlık alemi gömülmüş olacaktır."
"Özgürlük sadece şunu öğretir: bağlarınızı koparın, sizi rahatsız eden her şeyi başınızdan savın; özgürlük size kim olduğunuzu öğretmez."
"Hiçbir şey benden üstün değildir! Hiçbir şey beni aşacak yücelikte değildir. Beni hiçbir şey aşamaz! Hiçbir şey özgünlüğümü aşamaz!"
"Ego tek yasadır ve onun dışındaki, herhangi bir kanuna, inanca ya da anlayışa karşı hiçbir yükümlülüğüm yoktur."
"İnsan birçok şey arasında özellikle “kendi başınalığa", kendi ayakları üzerinde durabilmeye çok değer vermelidir."
"Oysa hâkikat sadece Sensin, daha doğrusu Sen hakikâtten da fazlasısın, çünkü Senin önünde hakikât bir Hiçtir."
"Devlet efendilik ve kölelik olmadan düşünülemez; Çünkü devlet içerdiklerinin hepsinin efendisi olmayı amaçlar."
"Gündelik deneyimler göstermiştir ki, akıl bir konudan vazgeçse de, yürek yıllar boyu onun için çırpınır durur."
"Ancak otoritenin etkisi dışında kalan, her tür bilginin yanlış olabileceğini düşünen beyinler yaratıcı olabilir."
"Devletin amacı her zaman aynıdır: bireyi sınırlandırmak, emri altına almak, uysallaştırıp boyun eğdirmek."
"Büyükler neden büyüktür, bilir misiniz? Biz, dizlerimizin üstüne çökmüşüz de ondan. Artık kalkalım!"
"Eğer Bize boyun eğdirmek istiyorsa, o zaman kendi gelsin eğdirsin; biz gönüllü olarak boyun eğmeyiz."
"Ben kimseden hak talep etmiyorum. Bu yüzden kimsenin hakkını kabul etmem gerekmez."
"Bağımsızlık, tam bağımsızlıktan başkası olamaz. kısmi bağımsızlık, bağımsızlık değildir."
"Geleceğin adamları henüz kaçırmadığımız birçok özgürlüğe karşı mücadele edecekler."
"Diğerleriyle aranızda tek bir bağlantı dahi varsa, nasıl hakikâten biricik olabilirsiniz?"
"İnsan kişiliği zedelendikten sonra, bütün dünya onun olsa ele geçirse, neye yarar?"
