George Santayana
1863 - 1952
George Santayana (1863–1952), İspanya'da doğup Amerika Birleşik Devletleri'nde yetişmiş ve uluslararası düzeyde etkili olmuş bir filozoftur. Çocukluğunda Amerika'ya taşınmış, Harvard Üniversitesi'nde öğrenim görmüş ve daha sonra burada öğretim üyeliği yapmıştır. Kendine özgü üslubu hem akademik hem edebi türleri birleştirir; denemeleri, şiirleri, romanları ve otobiyografik metinleriyle geniş bir okur kitlesine ulaşmıştır. En tanınmış eserleri arasında The Life of Reason (1905–1906) ve Scepticism and Animal Faith (1923) ile Realms of Being üçlemesi sayılabilir. 1912 civarında Harvard'dan ayrıldıktan sonra Avrupa'ya yerleşmiş, son yıllarını İtalya'da geçirip 1952'de ölmüştür. Santayana'nın felsefesi doğalcilik, realizm ve pragmatik unsurlar taşır; insan aklının doğa içindeki yerini ve inançların pratik temellerini sorgulamıştır. Tarihe ve kültüre dair keskin gözlemleri, “Those who cannot remember the past are condemned to repeat it” sözüyle sıkça anılır. Estetik, etik ve metafizik alanlarında yazdığı denemeler, düşünce tarihçilerince 20. yüzyılın önemli katkıları arasında değerlendirilir. Hem anglo-amerikan hem de kıta felsefesi gelenekleriyle ilişki kurabilen çok yönlü bir yazar ve fikir adamı olarak akademik çevrelerde ve geniş kültürel hafızada kalıcı bir etkiye sahiptir.
Sözler (19)
"Hayatlarını kutsadığı insanlar için biricik olan ve ona uyum sağlayan toplumlar için çok gerekli bir işlev yürüten bütün dinler, ister istemez öteki dinlerle ve belki kendileriyle bile çelişir."
"Korkunun, tanrı fikrini ortaya çıkardığı gerçeği, belki de böyle önemli bir konunun bu kadar basit bir açıklaması olması nedeniyle doğru görülebilir."
"Dua akıllı insanların olduğu yerde, amaca erişmek için gerçekleştirilen elle tutulur çabaların önüne hiçbir zaman geçmemiştir."
"Bulutlarda olan çarpışma, sağır biri tarafından sadece yıldırım, kör biri tarafından ise sadece gök gürültüsü olarak algılanır."
"Bugüne değin hiç ağlamamış genç adam bir barbar, onun ağladıklarına gülmeyecek yaşlı bir adam ise budaladıdır."
"Din, zalim dünyanın zorluklarıyla karşı karşıya kalındığında hayal gücünün doğal olarak verdiği tepkidir."
"Tarihteki hatalardan ders almayanlar ayni hataları tekrarlamaya mahkumdur."
"Geçmişi hatırlayamayanlar, onu bir kere daha yaşamak zorunda kalırlar."
