Aliya İzzetbegoviç
1925 - 2003
Alija İzzetbegoviç (d. 1925-08-08 – ö. 2003-10-19), Bosna-Hersekli siyasetçi, hukukçu ve düşünürdür. II. Dünya Savaşı sonrasından itibaren farklı dönemlerde siyasal ve entelektüel alanda etkin olan İzzetbegoviç, 1990’larda Bosna-Hersek’in bağımsızlık mücadelesinin en önde gelen isimlerinden biri oldu. 1990’da kurulan Siyasi Parti Demokratik Eylem’in (SDA) kurucularındandı ve ülkede etnik temelli şiddet ve savaş koşullarında devletin siyasi liderliğini üstlendi. 1990–1996 yılları arasında Bosna-Hersek Cumhurbaşkanlığı Konseyi’nde önemli bir rol oynadı; barış süreci ve Dayton Antlaşması dönemlerinde hem ulusal hem de uluslararası aktörlerle temaslarda bulundu. İzzetbegoviç aynı zamanda İslam, modernite ve hukuk üzerine yazdığı eserlerle de tanındı; en bilinen eserlerinden biri olan “Islam Between East and West” (İslam Doğu ile Batı Arasında), dini ve siyasal düşüncelerini geniş okuyucu kitlesine ulaştırdı. Yugoslavya döneminde fikirleri nedeniyle hapis yattığı dönemler de olan İzzetbegoviç, savaş sonrası Bosna-Hersek’in yeniden inşası, azınlık hakları ve çokkültürlü devlet yapısının korunması konularında tartışılan bir figür olarak kaldı. Eleştiriler ve destek arasında dengelenen mirası, hem bölgesel tarih hem de 20. yüzyıl siyaset düşüncesi çalışmaları açısından önemli kabul edilir.
Sözler (34)
"Hiç kimse intikam peşinde koşmamalı, sadece adaleti aramalıdır. Çünkü intikam sonu olmayan kötülüklerin de kapısını açar. Geçmişi unutmayın ama onunla da yaşamayın."
"Hayat kısa sözüne hiç itibar etmedim. Çünkü yeterince uzun yaşadığımı düşünüyorum"
"Ey teslimiyet, senin adın İslam'dır."
"Egemen bir Bosna uğruna, barışı feda ederdim ve Bosna'da barış uğruna egemen bir Bosna'yı feda etmem."
"Din hurafeleri yok etmezse, hurafeler dini yok eder."
"Bu adil bir barış olmayabilir fakat süren bir savaştan daha iyidir."
"Bizi, yok etmekle tehdit ediyorlar; ama bilsinler ki Müslümanlar yok olmayacaktır."
"Bize saldıranlar, Hazreti İsa'nın bütün sözlerini çiğnemişlerdir. Irza tecavüz, masumları katletmek hiçbir dine sığmaz. Onlar cani ve sadece canidir. Bunu aklınızdan çıkarmayın."
"Bir kelimeyi hiç aklınızdan çıkarmayın: Devlet. Devletin ne kadar önemli olduğunu hepimiz idrak etmeliyiz. Devletsiz bir millet boşluğa düşer, rüzgârda savrulup gider."
"Ben Müslümanım ve Müslüman olarak kalmaya kararlıyım. Bu hayatımın sonuna kadar böyle devam edecek. Çünkü İslam benim için iyi ve asil olmanın en doğru ifadesidir."
"Ben Avrupa’ya giderken kafam önümde eğik gitmiyorum. Çünkü çocuk, kadın ve ihtiyar öldürmedik. Çünkü hiçbir kutsal yere saldırmadık. Oysa onlar bunların tamamını yaptı. Hem de Batı’nın gözü önünde; Ba…"
"Aslına bakarsanız içinde yaşadığımız mekan ve çağdan dolayı bir katliam beklemiyorduk. Yaşadığımız mekan, Avrupa. İçinde bulunduğumuz çağ, 20. yüzyılın sonuydu."
"Allah'a yemin ederim ki biz köle olmayacağız."
"Ve her şey bittiğinde, hatırlayacağımız şey; düşmanlarımızın sözleri değil, dostlarımızın sessizliği olacaktır."
