Konfüçyüs
Konfüçyüs (Kong Qiu veya Kongzi olarak da bilinir; MÖ 551–MÖ 479) Çin’in Doğu Zhou dönemi filozoflarından biri olup, ahlak felsefesi, siyaset teorisi ve eğitim konularında derin etkiler bırakmıştır. Lu (günümüz Shandong eyaleti) devletinde doğup yaşamış olan Konfüçyüs, yerel bir yönetici sınıfından gelmiş, öğretmenlik yapmış ve ideal erdemli yönetim anlayışını savunmuştur. Bireyin ahlaki gelişimi, toplumsal ilişkilerin düzenlenmesi ve ritüel (li) ile erdem (ren) kavramlarının önemi, onun düşüncesinin merkezini oluşturur. Konfüçyüs’ün doğrudan yazmış olduğu metinler sınırlı olmakla birlikte, öğrencileri ve takipçileri tarafından derlenen Analektler (Lunyu) aracılığıyla öğretileri günümüze ulaşmıştır. Konfüçyüsçülük zamanla Doğu Asya’nın siyasi ve kültürel yaşamında temel bir ahlaki çerçeveye dönüşmüş; imparatorluk dönemlerinde resmi ideoloji üzerinde büyük etkisi olmuştur. Modern dönemde de etik, eğitim ve kamu yönetimi tartışmalarında Konfüçyüs’ün fikirleri sıkça referans alınmaktadır; hem akademik çalışmalarda hem de popüler kültürde sürekli yeniden değerlendirilmektedir.
Sözler (79)
"Etraflıca çalış, doğru bir şekilde araştır, dikkatlice düşün, düşündüklerini gözden geçir, ciddi ve samimi bir şekilde uygula."
"Erdemli olanların söyleyecek sözleri vardır ama söyleyecek sözleri olanların tümünde erdem yoktur. İnsancıl olanlar cesaretlidir ama cesaretli olanların tümü insancıl değildir."
"Elde edilecek bir çıkarı olduğu halde adaleti düşünen, tehlike karşısında hayatını hiçe sayan, verdiği sözü unutmayan, tam insandır."
"Eğitimli insanlar öncelikle adalete değer verir. Eğitimli insanlar adalet olmadan cesaret sahibi olunca asi olurlar. Küçük insanlar adalet olmadan cesaret sahibi olunca haydut olurlar."
"Eğitimli insanlar adaleti ilke edinir ve onu düzenli bir biçimde yürütür; onu alçak gönüllülükle kurar ve sadakatla gerçekleştirir."
"Eğer bir şeyi zorla elinizde tuttuğunuzu düşünüyorsanız, ulaşmak istediğiniz şeyi engellediğini görüyorsanız, o zaman onu özgür bırakmalısınız."
"Dinsel erdem, insanlığı sevmekle olanaklıdır. Bu sevgi hissi, aileden topluma, hatta hükûmete dek karşılıklı olarak uzamalıdır."
"Doğrunun ne olduğunu görüyor fakat onu yapmakta başarısız oluyorsanız eksikliğiniz cesarettir."
"Ağaç yaşken eğilir."
"Düşünmeden öğrenmek faydasız, öğrenmeden düşünmek tehlikelidir."
"Gökyüzünün altında, mutlulukların altında bir tek aile bulunur. Sadece onu meydana getiren kişiler farklıdır."
"Öğretmek iki kere öğrenmek demektir."