Louis Althusser

1918 - 1990

Louis Althusser (16 Ekim 1918 – 22 Ekim 1990), Fransız Marksist filozof ve teorisyendir. Cezayir’de doğup École Normale Supérieure’de eğitim gördükten sonra Fransa’da akademik kariyer yapmıştır. Althusser, Marksizmin epistemolojik temellerini yeniden düşünerek, klasik tarihsel materyalizme karşı yapısalcı yaklaşımlar geliştirmiş; ‘‘epistemolojik kopuş’’ (rupture), ‘‘aşırı belirlenim’’ ve ideoloji kuramları gibi kavramlarla tanınmıştır. Başlıca eserleri arasında Pour Marx (For Marx) ve Reading Capital ile 1970 tarihli ‘‘Ideology and Ideological State Apparatuses’’ başlıklı makalesi bulunmaktadır; bu çalışmalar devlet, ideoloji ve öznellik ilişkileri üzerine önemli kavramsal araçlar sunmuştur. Althusser’in düşünsel etkisi, 1960’lar ve 1970’lerde Fransız ve uluslararası sol entelektüel çevrelerde derin olmuştur; öğrencileri ve meslektaşları aracılığıyla disiplinler arası teorik tartışmaları etkilemiştir. Özel yaşamında ve kariyerinde tartışmalı olaylar da olmuştur; 1980’de eşi Hélène Rytmann’ın ölümüne ilişkin olay ve sonrasında gelen akıl sağlığı değerlendirmeleri kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştır. Althusser 1990’da Paris yakınlarında ölmüştür; fikirleri felsefe, sosyal teori ve siyaset biliminde hâlâ tartışılmakta ve kaynak gösterilmektedir.