Pierre-Joseph Proudhon
1809 - 1865
Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865), Fransız siyaset düşünürü, ekonomik teorisyen ve modern anarşizmin erken önemli figürlerinden biridir. 15 Ocak 1809'da Besançon'da doğan Proudhon, sınırlı resmi eğitimine rağmen matbaacılık ve gazetecilik yoluyla entelektüel hayata girmiş; sosyal eşitsizlikler, mülkiyet ve emek ilişkileri üzerine yoğunlaşan makaleler ve kitaplar yayımlamıştır. 1840 tarihli Qu'est-ce que la propriété? (Mülkiyet Nedir?) eserinde özetlenen "Mülkiyet hırsızlıktır" tezi, dönemin ve sonrasının siyasi tartışmalarında geniş yankı bulmuştur. Proudhon, özel mülkiyete yönelik eleştirileriyle birlikte karşılıklılık (mutualizm) temelli kooperatifler, kredi birlikleri ve federatif yerel örgütlenmeler gibi alternatif ekonomik ve toplumsal modeller önermiştir. 1848 Devrimi sırasında siyaset sahnesinde yer almış ve Jean-Jacques Rousseau'dan sosyalist akımlara kadar farklı kaynaklardan etkilenmiş, aynı zamanda Karl Marx ile teorik çekişmelere girmiştir. Eserleri hem sosyalist hem de libertean akımlar üzerinde kalıcı bir etki bırakmış; entelektüel mirası, karmaşık ve kimi zaman çelişkili görüşleri nedeniyle günümüzde de eleştirel ve tarihsel açıdan incelenmektedir.
Sözler (125)
"İnsanları eğitmek ve eğlendirmek kadar onları beslemek de azizdir."
"Bütün insanlar eşitsiz mülkiyet üzerinde eşit haklara sahiptir."
"Büyük olanlar yalnızca biz diz çöktüğümüz için büyüktürler."
"Bugün mülkiyeti savunmak devrimi reddetmek demektir."
"İnsanlık Tanrı’ya inanıyor; fakat hangi Tanrı’ya inanıyor?"
"Elbette toprak üzerindeki değil, ürün üzerindeki haktır."
"Zekânın karşılığı olabilecek bir şey varsa o da zekâdır."
"Eğitimsiz refah halkı serseme çevirir ve küstahlaştırır."
"Savaş ilanlarının gerisinde ekonomik nedenler yatar."
"Mülkiyet olanaksızdır, çünkü despotluğun anasıdır."
"Mülkiyet, zayıfın güçlü tarafından sömürülmesidir."
"Mülk sahibi, hiçbir şey üretmeyen bir makinedir."
"Ben ne yönetmek istiyorum, ne de yönetilmek."
"İnsanın insan tarafından yönetilmesi köleliktir."
