Francis Hutcheson

1694 - 1746

Francis Hutcheson (1694–1746), İrlanda doğumlu bir Aydınlanma dönemi filozofu ve ahlak kuramcısıdır; modern "ahlak duygusu" kuramının önemli temsilcilerindendir. Glasgow Üniversitesi'nde ahlak felsefesi profesörü olarak görev yapmış, insan doğasında doğuştan gelen bir ahlaki algı veya "moral sense" bulunduğunu savunmuştur. Hutcheson’un temel eserleri arasında 1725 tarihli "An Inquiry into the Original of Our Ideas of Beauty and Virtue" ve öğrencileri tarafından düzenlenerek ölümünden sonra yayımlanan ders notları vardır; bu çalışmalar erdem ve estetik üzerine ampirik ve sezgisel bir yaklaşımı önermiştir. Hutcheson, yararcılık ile sezgusal ahlak anlayışları arasında özgün bir köprü kurmuş, erdemi toplumsal refah ve insan eğilimleri bağlamında ele almıştır. Onun fikirleri İskoç Aydınlanması'nın şekillenmesinde etkili olmuş; David Hume ve Adam Smith gibi düşünürleri etkilemiş, modern etik teorilerinin gelişimine katkıda bulunmuştur. Akademik ve sistematik üslubu, hem çağdaşı çevrelerde hem de sonraki kuşaklarda tartışma uyandırmış; günümüzde ahlak psikolojisi ve metaetik çalışmalarında tarihsel olarak önemli bir isim olarak anılmaktadır.