Francisco Franco

1892 - 1975

Francisco Franco Bahamonde (4 Aralık 1892, Ferrol – 20 Kasım 1975, Madrid), İspanyol general ve devlet adamıdır. Denizci bir ailenin çocuğu olarak doğan Franco, ordu içinde hızla yükselmiş; özellikle Kuzey Afrika’daki operasyonlarda öne çıkarak generalliğe erişmiştir. 1936’da Cumhuriyet yönetimine karşı Milliyetçi orduların başına geçerek İspanya İç Savaşı’nın belirleyici liderlerinden biri oldu. Savaşın Milliyetçi zaferiyle 1939’da ülkenin fiili yöneticisi haline gelen Franco, “Caudillo” unvanıyla otoriter bir rejim kurdu ve iç politika ile dış ilişkilerde merkezileştirilmiş bir idare tesis etti. Franco rejimi, siyasi muhalefetin baskıyla sindirilmesi, sansür ve insan hakları ihlalleriyle karakterize edildi; aynı zamanda II. Dünya Savaşı sonrası uluslararası izolasyonun ardından 1950’lerden itibaren ekonomik liberalleşme ve istikrar politikaları yoluyla büyüme dönemleri yaşadı. 1938–1973 yılları arasında başbakanlık görevini de yürüten Franco, 1975’te ölümüne kadar devlet başkanı olarak kaldı. Ölümü, İspanya’nın monarşiye dönüşü ve demokrasiye geçiş sürecinin başlamasında dönüm noktası oldu; mirası ise ülkede siyasi ve toplumsal olarak hâlâ tartışmalıdır.