Plutarkhos

46 - 119

Plutarkhos (yak. M.S. 46–119), Bizans öncesi dönemin önde gelen Yunan tarihçi, denemeci ve ahlak yazarıdır. Chaeronea’da doğduğu kabul edilen Plutarkhos, felsefe ve retorik öğrenimi görmüş, gençlik döneminde Roma ile güçlü bağlantılar kurmuştur. En tanınmış eserleri Parallel Lives (Hayatlar) ve Moralia’dır; ilk çalışmasında Yunan ve Roma büyüklerinin ikili biyografilerini karşılaştırarak karakter, erdem ve siyaset üzerine ahlaki değerlendirmeler yapar. Moralia başlığı altında toplanan denemeler ve anekdotlar ise din, eğitim, siyaset ve günlük yaşam üzerine geniş bir ahlaki düşünce yelpazesi sunar. Plutarkhos’un yazım üslubu anlatımcı, didaktik ve edebi özellikler taşır; hem anekdotik zenginlik hem de ahlaki analizleriyle öne çıkar. Delphoi’de papazlık yaptığı ve hem Helenistik hem de Roma entelektüel çevreleriyle etkileşimde bulunduğu bilinmektedir. Orta Çağ’dan Rönesans’a ve Modern döneme kadar Plutarkhos’un eserleri, tarihsel biyografi geleneği, liderlik ve erdem tartışmaları üzerinde derin etkiler bırakmış; Shakespeare ve birçok erken modern düşünür üzerinde kayda değer bir etkisi olmuştur.