P

Publilius Syrus

Publilius Syrus, MÖ I. yüzyılda yaşamış, Suriye kökenli olduğu kabul edilen ve Roma'da ün kazanmış bir oyun yazarı, mimes yazarı ve özdeyiş ustasıdır. Köle olarak getirildiği Roma'da yetenekleri sayesinde özgürlüğünü kazandığı, sahne sanatları ve kısa dramatik parçalarda kendisini gösterdiği, zamanla da kısa, ahlâki ve pratik öğütler içeren sententiae (özdeyişler) koleksiyonuyla ün yaptığı aktarılır. Eserlerinin çoğu mimes türünde olup, bu metinlerden ayrılarak günümüze ulaşan kısa özdeyişler onun en kalıcı mirası olmuştur. Eserleri ahlâk, insan doğası ve günlük yaşam üzerine yoğun, özlü ve didaktik bir dille yazılmıştır; bu yüzden Orta Çağ'dan Rönesans'a ve sonrasına kadar birçok yazar ve derleme için kaynak teşkil etmiştir. Günümüzde Publilius Syrus'un sentansları, Latince edebiyat çalışmalarında, özlü sözler derlemelerinde ve klasik eğitimin referans metinleri arasında yerini korur. Kesin doğum ve ölüm tarihleri bilinmese de genel görüş onun MÖ I. yüzyılın ortalarında yaşayıp üretken olduğu yönündedir.

Sözler (31)

"Yapılan bir iyiliği kabul etmek, özgürlüğü satmaktır."

"Pratik, bütün öğretmenlerin en iyisidir."

"Ölmek istediğinde, ölebilene ne mutlu!"

"Layık olmayan birisi için araya girdiğinde, erdemli insanı incitirsin."

"Konuşmadığım için değil, konuştuğum için pişman olurum."

"Kader, tek bir facia yaratarak tatmin olmaz."

"Kendini mutlu addettiğinde, bu felaketi uyandırmaktır."

"Kapanmayan tek yara vicdan yarasıdır."

"Herkesin güvenini kaybeden daha ne kaybetsin."

"Hazır gözyaşları acının değil, ihanetin göstergesidir."

"İncitilen iyi bir ruhun öfkesi daha ağrıdır."

"Felaketli bir durumda gülümseme bile yanlıştır."

"En yüceye ulaşmak istiyorsan, en aşağıdan başlamalısın."

"Hiç anlamamak, anladığını zannetmekten iyidir."

"Düşmandan öç almak, ikinci bir yaşama hoşgeldin demektir."

"Denemedikçe ne yapacağını hiç kimse bilemez."

"Bir kadın ya sever, ya da nefret eder; ortası yoktur."

"Verilen öğütlerden yalnız akıllılar yararlanır."

"Başkalarını hep bağışla; kendini hiç bağışlama."

"Mirasçının ağlaması, maske altında bir gülüştür."