Mahir Çayan
1945 - 1972
Mahir Çayan (1946–1972), Türkiye’de 1960’lı ve 1970’li yıllarda sol radikal siyasetin önde gelen figürlerinden biri olarak tanınan Marksist-Leninist ideolog ve devrimci liderdir. Üniversite yıllarında politika ve örgütlenme faaliyetlerine katılmış; kitle hareketleri, anti-emperyalizm ve silahlı mücadele perspektifleri üzerine yoğunlaşan bir siyasi çizgi geliştirmiştir. Çayan, genç kuşak solcular arasında etkili olmuş, yazıları ve söylemleriyle özellikle kentli öğrenci hareketleri ve küçük grup teorileri üzerinde iz bırakmıştır. 1970 başlarında artan devlet-siyasi gerilimler döneminde Çayan ve yakın çevresi, Türkiye’deki silahlı devrimci hareketlerin örgütlenmesinde aktif roller üstlenmişlerdir. 1972’deki Kızıldere baskını sırasında güvenlik güçleriyle yaşanan çatışmada hayatını kaybetmesi, onun sembolik bir figüre dönüşmesine yol açmış ve Türkiye solunun bellek dünyasında önemli bir yer edinmiştir. Çayan’ın ideolojik mirası, sonraki kuşaklarca tartışılmış, eleştirilmiş ve çeşitli açılardan yeniden yorumlanmıştır; ölümünün ardından adı hem radikal direnişin hem de 1970’lerin politik çatışmalarının simgelerinden biri olarak anılmaya devam etmiştir.
Sözler (6)
"Onların bugün büyük görünen güçleri ve imkanları bizlere vız gelir. Onlar bir avuç, biz ise milyonlarız. Kaybedeceğimiz hiçbir şey yoktur ama kazanacağımız koca bir dünya vardır."
"Biz Marksizmi entelektüel gevezelik ve dünya devrimci hareketinin trafik polisliğini yapmak için okuyup öğrenmiyoruz. Biz dünyayı değiştirmek için, dünyanın Türkiye'sinde devrim yapmak için Marksizmi …"
"Örgütü, örgüt yapan, onu kitlelere tanıtan, programlar veya yaldızlı laflar değil, devrimci eylemdir."
"Kemalizm emperyalist boyunduruk altında olan yarı sömürge Ülkelerin devrimci milliyetçilerinin bir kurtuluş bayrağıdır."