Antonin Artaud
1896 - 1948
Antonin Artaud (4 Eylül 1896 – 4 Mart 1948), Fransız oyun yazarı, şair, aktör ve tiyatro kuramcısıdır. Marseille doğumlu olan Artaud, 20. yüzyılın başlarında Paris çevresindeki edebi ve sanatsal akımlarla temasa geçti; sürrealistler ve deneysel tiyatro ortamı ile ilişkileri, onun sanat anlayışının erken evresini şekillendirdi. En bilinen yapıtı olan Le Théâtre et son Double (Tiyatro ve Onun İkilisi, 1938) adlı denemeler derlemesinde ortaya koyduğu “acımasız tiyatro” (Theatre of Cruelty) kuramı, geleneksel temsil (representation) anlayışını kökten sorgulayarak sahnelemenin fiziksel, ritüel ve duyusal boyutlarını vurguladı. Artaud’nun yazınsal ve görsel pratikleri, dilin sınırlarını aşan bir ifade arayışına dayanıyordu; sözün ötesinde beden, ses ve mekânla kurulan iletişimi merkeze aldı. Yaşamı boyunca ruh sağlığı sorunları ve uzun süreli hastane yatışlarıyla mücadele etti; bu deneyimler hem kişisel yaşamını hem de sanatsal üretimini derinden etkiledi. Ölümünden sonra Artaud’nun fikirleri, 20. yüzyıl sonrası tiyatro uygulamaları, performans sanatı ve avantgarde hareketleri üzerinde kalıcı etki bıraktı; birçok yönetmen ve kuramcı onun teorilerini yeniden yorumlayarak çağdaş sahne pratiklerine dahil etti.
Sözler (52)
"İnsan, kendi hiçliğinin tadına varabilseydi, kendi hiçliğinde dinlenebilseydi ; bu hiçlik, herhangi bir varoluş biçimi olmasın, ama tam bir ölüm de olmasın."
"Çünkü bir deli, toplumun dinlemek istememiş olduğu ve dayanılmaz gerçekler söylemesini engellemek istemiş olduğu bir insandır da."
"Ben artık ne ölebiliyorum ne yaşayabiliyorum, ne de ölümü ya da yaşamı istememezlik edebiliyorum. İnsanların tümü de benim gibi."
"Herkes aslında cehennemden çıkmak için yazmıştır, ya da resim yapmıştır, heykel yapmıştır, taslak yapmıştır, kurmuştur, bulmuştur."
"Bir deli, toplumun dinlemek istememiş olduğu ve dayanılmaz gerçekler söylemesini engellemek istemiş olduğu bir insandır da."
"Varlık kuramında ben neyim? Ben, yaşamını yitirmiş olan ve tüm araçlarla onu yerine geri getirmeye çalışan bir insanım."
"Düzen, Düzensizlik, Birlik, Anarşi, Şiir, Ses kakışımı, Ritim, Uyumsuzluk, Büyüklük, Çocukçalık, Yüce gönüllülük, Kıyıcılık."
"Makinanın olduğu yerde her zaman dipsiz kuyu ve hiçlik, yapılanı bozan ve ilga eden teknik bir müdahale var."
"Tüm bireysel eylemler toplumsallığa aykırıdır. Deliler, toplumsallık diktatörünün kurban ettiği kimselerdir."
"İntihar etmiş deli oradan geçmiş ve resmin suyunu doğaya iade etmiş, ama ona, kim onu geri verecek?"
"Şifalı ölüm, doğadan ayırarak iyileştiriyor bizi; ama ya ben, olgulara yol vermeyen acıların ürünüysem?"
"Bu soruları sorduktan sonra, huzura kavuşan hiç kimse olmadı Kimim ben? Nereden geliyorum?"
"Yeryüzü insanın krallığı değildir ve bu dünyada yaşamak bir düşüş, garip bir rütbe indirimidir."
"Benimle ben olmayan arasında, henüz bitmemiş, yüzyıllardır devam eden bir savaş var."
"Bir gecikmeyle hissediyorum yaşamı, umutsuzlukla farkediyorum ondan kopmadığımı."
"Azıcık bir gerçekle yetinmeyecek kadar acı çekmiştim ben."
"Ancak iyi ahlaklı eylemler hayata güzellik ve onur verebilir."
"Utanç duygusu yenilenlerde cesareti yeniden uyandırdı."
"Gerçek acı, insanın kendi içindeki değişimi hissetmesidir."
