Ali Kemal
1867 - 1922
Ali Kemal (yak. 1869–1922), Osmanlı İmparatorluğu son döneminde etkin olan gazeteci, yazar ve liberal siyasetçi olarak tanınır. Fikir hayatında anayasal düzen, bireysel özgürlükler ve devlet yönetiminde hukuk üstünlüğü gibi kavramları savunmuş; çeşitli gazete ve dergilerde yazarlık ve editörlük yaparak kamuoyunda etkili olmuştur. Siyasi hayatında Osmanlı yönetiminin son yıllarında liberal görüşleriyle öne çıkmış, milliyetçi hareketlere yönelik eleştirileri ve uzlaşmaçıl tutumu nedeniyle tartışmaların odağı olmuştur. Tarihteki yeri, açık fikirli ve eleştirel duruşu ile anılmasının yanı sıra 1922’de İstanbul’da milliyetçi gruplar tarafından öldürülmesiyle trajik bir şekilde şekillenmiştir. Bu suikast, Türkiye’nin modernleşme sürecindeki siyasal kutuplaşmanın sembolik bir olayı olarak değerlendirilir. Ali Kemal’in yazıları ve kamuoyuna yönelik tartışmacı üslubu, dönemin basın ve siyaset ortamını anlamak için halen başvurulan kaynaklar arasında yer alır.
Sözler (7)
"Teşkilat-ı Milliye sergerdeleri, bu mahluklar kadar başları ezilmek ister yılanlar tasavvur edilemez. Düşmanlar onlardan bin kerre iyidir."
"Gayeler birdi ve birdir... İtiraf etmeliyiz ki Anadolu'nun son zaferleri, kuvvetimize, kılıcımıza dayanarak hayat hakkını kazanma görüşünün gerçekleştiğini gösterir gibidir."
"Bir büyük devletle uzlaşmaya müncer olmadıkça zaferler bir neticeye delalet etmez, fikrinde yanılabiliriz. Neticede sürülmek mi, vurulmak mı, asılmak mı ne ise cezamızı çekeriz."
"Büyük devletlerin Doğu siyasetini varlığımıza taraftar kılmazsak ne yapsak boştur. Üç seneden beri Anadolu'yu al kanlara boyayan bu mücadelemizden hiçbir zaman mülken, fiilen bir fayda göreceğimizden …"
"Kuvayı Milliye Afyon'dan sonra Eskişehir, Kütahya, Bursa vesaireyi kurtarsa da silahla zafere ulaşılamayacağı görüşümüzü değiştirmeyiz. Avrupa'nın nazım ve hakiki devletlere karşı Anadolu'da Türk haki…"
"Biz bugün iktisaden, içtimaen, fikren öyle geriyiz ki, Avrupa ile aramamızda uçurum var. Sandığımımız gibi zamanımızda istiklal, istikbal topla tüfekle kaim değildir."
