Herbert Spencer
1820 - 1903
Herbert Spencer (27 Nisan 1820 – 8 Aralık 1903), İngiliz filozof, sosyolog ve yazar olarak tanınır. Derby’de doğan Spencer, geleneksel üniversite eğitimi almaksızın autodidakt yöntemlerle eğitim gördü; erken dönem ilgileri bilimsel düşünce ve toplumsal yapılar üzerine odaklandı. Gençlik yıllarında mühendislik ve gazetecilik alanlarında çalıştıktan sonra entelektüel yaşamını felsefe ve sosyoloji yazılarına adadı. "Social Statics" (1851) ile başlayan entelektüel üretimi, "The Principles of Biology", "The Principles of Sociology" ve etik ile bilgi kuramını içeren çok ciltli "Synthetic Philosophy" dizisiyle sürdü. Spencer, evrim düşüncesini toplum ve ahlâk felsefesi bağlamında yorumlayarak "survival of the fittest" (en uygunun hayatta kalması) ifadesini popülerleştirdi; bu yaklaşım onun ekonomik liberalizm ve minimal devletçilik görüşleriyle birleşerek 19. yüzyılın düşünsel ikliminde geniş etki yarattı. Ancak sosyal evrimci yorumları, özellikle sosyal Darwinizm etik ve politik kullanımları nedeniyle sonraki eleştirilere hedef oldu. Hayatı boyunca geniş bir okur kitlesi edindi ve döneminin etkili kamu entelektüellerinden biri olarak kabul edildi.
Sözler (54)
"Tecrübe açık bir şekilde birbiri ardına devlet müdahalesinin doğru olmadığını bize öğretmekte ve tüketicilerin çıkarlarının tüketim mallarının etkin bir şekilde sunulmasının en etkin garantisi olduğun…"
"Çoğunluğun azınlık tarafından yönetimi tiranlıktır; azınlığın çoğunluk tarafından yönetimi de tiranlıktır. Her iki durumda da ? senin istediğin gibi değil, bizim istediğimiz gibi yapacaksın' kuralı ge…"
"Herkes özgür olana kadar kimse tamamen özgür olamaz; herkes ahlaki olana kadar kimse tamamen ahlaki olamaz; herkes mutlu olana kadar kimse tamamen mutlu olamaz."
"Tüketicilerin çıkarlarının ve değer yargılarının toplumun yararı için yeterli olmadığı ileri sürülerek her defasında devlet müdahalesinin gerekliliğinden sözedilmektedir."
"Evrim teorisinin gerçeklerle yeterince desteklenmediğini düşüncesizce savunanlar, kendi teorilerinin hiçbir gerçekle desteklenmediğini unutmuş görünüyorlar."
"Sosyal koşulların öngördüğü sınırlar dahilinde bireysel mutluluğun arayışı, en büyük genel mutluluğa ulaşmak için ilk şarttır."
"İnsanları aptalca davranışlarının sonuçlarından korumanın nihai sonucu dünyayı aptallarla doldurmak olacaktır."
"Bir kimsenin zeka derecesini ölçmek istiyorsanız, şaşmaz bir ölçü var: sözlerinde genelle özelin nispeti."
"Her insan, başka bir insanın eşit özgürlüğünü ihlal etmemesi koşuluyla, istediğini yapmakta özgürdür."
"Kahramana tapınma, özgürlüklere saygının en az derecede bulunduğu yerlerde en güçlü seviyededir."
"Sağlığın korunması bir görevdir. Çok az kişi fiziksel ahlak diye bir şeyin olduğu bilincinde görünüyor."
"Sözcükleri ne kadar çok yanlış kullanırsanız, o kadar çok yanlış düşünce doğmasına yol açarsınız."
"Bilge insan, geçmişin neslinden gelmesine rağmen, geleceğin ebeveyni olduğunu hatırlamalıdır."
"Bir insanı sonsuz cehalette tutamayan tüm bilgilere karşı soruşturmadan önce hor görmektir."
"Hayatın tamamında mesele ne olduğumuz değil, başkaları tarafından nasıl algılandığımızdır."
