Robert Owen

1771 - 1858

Robert Owen (14 Mayıs 1771 – 17 Kasım 1858), Galler doğumlu bir sanayici, sosyal reformcu ve erken dönem kooperatifçilik ile ütopik sosyalizmin önde gelen düşünürlerindendir. Genç yaşta tekstil endüstrisine giren Owen, özellikle New Lanark, İskoçya’da yönettiği pamuk fabrikalarında işçi refahını ve eğitimini yükseltmeye yönelik uygulamalarıyla tanınmıştır. Çalışma saatlerini düzenlemiş, çocuk işçiliğine karşı çıkmış ve fabrika işçilerinin yaşam koşullarını geliştirmek için barınma, sağlık ve eğitim olanakları sağlama girişimlerinde bulunmuştur. Bu uygulamalar, sanayi toplumlarında insancıl yönetim modelleri arayanlar için örnek teşkil etmiştir. Owen, ekonomik ve toplumsal düzenin kolektifleşmesi gerektiğine inanan fikirleriyle “Owenizm” akımının pişmesini sağlamış; cooperatif işletmelerin kurulmasını teşvik etmiş ve 1820-30’larda Britanya’da ve daha sonra Amerika’da ütopik toplum deneyimleri için öncülük etmiştir. En bilinen projelerinden biri New Harmony, Indiana’daki topluluk denemesidir. Modern kooperatif hareketi, işçi hakları ve sosyal politika düşüncesi üzerinde kalıcı etkisi olan Owen, çocuk eğitimi, toplumsal sorumluluk ve ekonomik işbirliğine dair fikirleriyle 19. yüzyıl reform gündeminin önemli figürlerinden biri olarak kabul edilir.