Timur

1336 - 1405

Timur (Tamerlane) (1336–1405), Orta Asya kökenli bir savaşçı ve devlet kurucusudur. 14. yüzyılın sonlarında Semerkand merkezli bir güç oluşturarak, İran, Kafkasya, Anadolu, Mezopotamya ve Hint alt kıtasına kadar uzanan geniş bir imparatorluk kurmuştur. Barlas boyuna mensup olan Timur, Cengiz Han soyundan olduğunu iddia etmiş; askeri dehası, hızlı atlı birlikleri ve sistematik kuşatma teknikleriyle tanınmıştır. 1398’de Delhi’yi yağmalaması, 1402’de Osmanlı sultanı Yıldırım Bayezid’i Ankara’da yenmesi gibi olaylar onun askeri etkinliğini göstermektedir. Timur’un mirası çift yönlüdür: büyük bir yıkım ve şiddet uyguladığı belgelenirken, aynı zamanda Semerkand’ı imparatorluğunun kültürel ve mimari merkezi haline getirerek Timurid sanat ve mimarisinin doğmasına zemin hazırlamıştır. Özellikle anıtsal yapılar, mozaikler ve el yazması üretimi onun himayesinde gelişmiştir; torunu Ulugh Beg bilim ve astronomi alanında önemli katkılarda bulunmuştur. 1405’te Çin’e sefer hazırlıkları sırasında hayatını kaybeden Timur’un ölümünden sonra imparatorluğu parçalanmış, ancak kurduğu siyasi ve kültürel zemin, daha sonra Babür İmparatorluğu gibi oluşumların doğmasına etkide bulunmuştur.