Aristoteles

Aristoteles

Aristoteles (MÖ 384–322) Antik Yunan filozofu, bilim insanı ve sistematik düşüncenin kurucularından biridir. Makedonya'nın Stagira kentinde doğmuş; babası Nicomachus saray hekimi olarak görev yapmıştır. Genç yaşta Atina'ya giderek Platon'un Akademisi'nde yaklaşık yirmi yıl eğitim aldı; daha sonra Atina'da Lykeion'u (Peripatos) kurarak kendi okulunu ve araştırma programını başlattı. Bir dönem Büyük İskender'in öğretmeni olarak saray çevresinde etkili olmuş ve yaşamı boyunca mantık, doğa bilimleri, etik, siyaset, metafizik ve retorik gibi alanlarda kapsamlı çalışmalar yapmıştır. Aristoteles'in metinleri —Nikomakhos'a Etik, Politika, Metafizik ve Organon koleksiyonu başta olmak üzere— felsefe ve bilim tarihini derinden etkilemiştir. Mantık alanında kıyas (sillogizma) ve tümdengelim yöntemini sistemleştirirken, biyolojide gözleme dayalı sınıflandırama yaklaşımları geliştirmiştir. İslam ve Hristiyan skolastiğinde ortaçağ düşünce geleneğine kaynaklık etmiş; Rönesans ve modern dönemde bilimsel metodun oluşumuna dolaylı katkıda bulunmuştur. Aristoteles'in disiplinler arası bütünlük arayışı ve kavramsal kesinlik vurgusu, etik, siyaset ve bilim felsefesi tartışmalarında günümüzde de canlı bir referans olarak kalmıştır.

Sözler (103)

"Dost; kişinin ikinci benliğidir."

"Devlet birçok kişi tarafından yönetilirse bu ona, tıpkı giderleri toplulukça karşılanan şölenin tek kişinin hazırlayacağı bir şölenden daha üstün olması gibi bir üstünlük sağlar. Onun içindir ki çoğun…"

"Demokrasi despotizmin en ileri şeklidir."

"Dünya bir hücredir, seni yalnızlığa iten fakat seni düşündürüp olgunlaştıran ortam da olabilir."

"Devlet adamıyla devlet, kralla uyrukları, aile reisiyle ev halkı, efendiyle köleleri arasındaki ilişkilerin hep aynı olduğunu sanmak yanlıştır. Aralarında yalnızca büyüklük değil, nitelik farkı da var…"

"Demokratik devletin temeli özgürlüktür."

"Çok süslenenlere bakın; hepsi de gizlenmek istiyordur."

"Çünkü doğaya güvenilir, paraya değil."

"Cesaret kuvvetle birleşince birazcık artar."

"Bir şeyi yapma gücümüzde saklı olan, bir şeyi yapmama gücümüzde saklıdır."

"Bütün insanların düşüneceği bir aklı vardır ve kullanmasını bilmek gerekir."

"Bilgi doğuştan akılda yoktur, ama akıl bilgiyi üretecek kapasitededir."

"Bilge kişi zevk aramaz, kaygı ve acılardan uzak durur."

"Birçok kişinin yaşamı, isteklerini doyurma yollarını aramakla geçer."

"Bir 'dost' kimdir? İki vücutta bulunan tek bir ruhtur."

"Bütün; başı, ortası ve bir sonu olandır."

"Bilim, iyi zamanlarda servet, kötü zamanlarda bir sığınak ve iyi bir yol göstericidir."

"Aynı fikirler bu dünyada bir değil, iki değil, sayısız defa boy gösterirler."

"Arzu öyle bir şeydir ki, hiç doymak bilmez; birçok insanın hayatı, arzuları doyurma yollarını aramakla geçer."

"Arzu bir şeyi istemek veya söylemektir."