John Locke

1632 - 1704

John Locke (1632–1704), İngiliz filozof, hekim ve siyaset kuramcısıdır. Somerset, Wrington yakınlarında doğmuş, Oxford Üniversitesi’nde (Christ Church) öğrenim görmüş; aynı zamanda tıp, doğa felsefesi ve siyaset üzerine çalışmalar yapmıştır. Locke’un felsefesi deneyimci (empirist) temeller üzerine kuruludur; insan zihninin doğuştan fikirlerle değil, deneyimle şekillendiğini öne süren tabula rasa kavramıyla tanınır. En önemli felsefi eseri "An Essay Concerning Human Understanding" (1690) bilgi kuramı ve zihnin işleyişine dair kapsamlı analizler içerir. Siyaset felsefesinde Locke, bireysel haklar, mülkiyet hakkı ve hükümetin meşruiyetinin rızaya dayandığı görüşleriyle modern liberal düşüncenin temel taşlarını atmıştır. "Two Treatises of Government" adlı yapıtında mutlak monarşiye karşı çıkarak hukukun üstünlüğü ve toplumsal sözleşme fikirlerini geliştirmiş, bu yaklaşımlar 18. yüzyıl aydınlanma hareketini ve Amerikan ile Fransız devrimlerinin fikirsel zeminini etkilemiştir. Locke ayrıca dinî hoşgörü, eğitim ve ekonomi üzerine pratik önerilerde bulunmuş; 1680’lerin sonlarında Hollanda’da sürgünde kalmış, Glorious Revolution sonrasında İngiltere’ye dönmüştür. 1704 yılında Oates, Essex’te ölmüştür ve eserleri çağdaş siyaset bilimi, etik ve epistemolojide kalıcı bir etki bırakmaya devam etmektedir.