Michel de Montaigne

Michel de Montaigne

1533 - 1592

Michel de Montaigne (1533–1592), Fransız Rönesans’ının önde gelen düşünür ve yazarlarındandır. Bordo yakınlarındaki bir soylu ailede doğmuş, Latince ağırlıklı klasik bir eğitim görmüş ve hukuk öğrenimi aldıktan sonra çeşitli kamu görevlerinde bulunmuştur. 1570’lerin başında emekliliğe çekilerek ailesinin şatosundaki özel kütüphanesinde yazmaya zaman ayırmış ve burada yaşamının en tanınmış çalışması haline gelecek denemelerini kaleme almıştır. Montaigne’in Essais (Denemeler) adlı yapıtı, kişisel gözlem, anekdot ve felsefi sorgulamayla örülmüş bir yöntemle insan doğası, ahlak, bilgi ve şüphe temalarını işler. “Deneme” türünü edebiyat sahnesinde belirginleştirmiş; samimi, öznel üslubu ve şüpheci yaklaşımı nedeniyle modern deneme türünün kurucularından sayılır. Etkisi hem edebi hem de felsefi alanda derin olmuş; sonraki yüzyıllarda hümanist düşünce, bireysel öznellik ve epistemolojik kuşku tartışmalarında sıkça atıf alan bir figür olarak kalmıştır.

Sözler (169)

"İnsanlar yaşatarak yaşar birbirini ve hayat meşalesini birbirine devreder koşucular gibi."

"İnsanların en çok inandıkları şeyler, en az anladıklarıdır."

"Aslında insanlar seni hayal kırıklığına uğratmıyor. Sadece sen, yanlış insanlar üzerinde hayal kuruyorsun."

"İnsanlar başaklara benzerler, içleri boşken başları havadadır, doldukça eğilirler."

"İnsanın kendi aklını beğenmemesi için kendi aklından daha ötesini görebilmesi gerekir."

"İnsan her yerde hep o insandır ve bir insanın özünde soyluluk olmadı mı, dünyanın tacını giyse yine çıplak kalır."

"İnsanın doğuşunu görmekten herkes kaçar, ama ölümünü görmeğe hep koşa koşa gideriz."

"İnsan kötü şeyleri, bilmediği, beceremediği için değil, canı istemediği için yapmamalı."

"İnsan canlıların en zavallısı, en cılızıdır öyleyken en mağruru da odur."

"İnsan düşünce ile görür ve işitir. Düşünce, her şeyden yararlanan her şeyi düzene sokan, başa geçip yönetendir."

"İnsaoğlunun doğumuna ağlamalı, ölümüne değil."

"Çocuğa kendiliğinden bir şey yapma özgürlüğü vermemekle onu korkak bir köle yapıyoruz."

"İstediğiniz kadar yüksek sırıklar üzerine çıkın. Her koşulda kendi bacaklarınızla yürüyeceksiniz."

"İnsanın en kötü durumu, kendini bilmez ve yönetemez olduğu zamandır."

"Her insana kendi beğenisi yön verir."

"İster sözle olsun, ister davranışla, zorbalığın her çeşidinden nefret ederim."

"İnsanlar, inanıyor olduklarına kendilerini inandırırlar."

"İçinde bulunduğu andan hoşnut olan kişi, geleceğe dair kaygıları reddeder. Anı yaşamanın gerekliliği bundandır."

"Eğitim görmekle amacımız, daha iyi ve daha akıllı bir insan olmaktır."

"Eğitim görmüş halkı bir yöne sevk etmek kolay, sürüklemek güçtür, idare etmek kolay, köleleştirmek imkansızdır."