Aleksandr Lukaşenko

1954 - günümüz

Aleksandr Grigoryeviç Lukaşenko 30 Ağustos 1954'te Sovyetler Birliği'nin Beyaz Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti sınırlarındaki Kopıs köyünde doğdu. Mogilev Pedagoji Enstitüsü'nden mezun olduktan sonra Sovyet sınır birliklerinde askerlik hizmeti yapmış, daha sonra tarım sektöründe yöneticilik ve yerel yönetim deneyimi edinmiştir. 1990'lı yılların başında siyaset sahnesine çıkan Lukaşenko, 1994'te Belarus'un ilk doğrudan halk oyuyla seçilen cumhurbaşkanı oldu ve o tarihten bu yana devlet yönetiminde merkezi bir figür olarak kalmıştır. Lukaşenko'nun yönetimi, merkeziyetçi ekonomik politikalar, devletin ana sektörler üzerindeki güçlü kontrolü ve Sovyet dönemine atıf yapan söylemiyle karakterize edilir. 1996 referandumuyla yürütme yetkilerini genişleten düzenlemeler ve sonraki seçimler, muhalefet tarafından demokratik normların zayıflatılması şeklinde eleştirilmiştir. 2020 cumhurbaşkanlığı seçimi sonrası yaşanan kitlesel protestolar ve sert baskılar, uluslararası kuruluşlarca insan hakları ihlalleri ve siyasi baskı iddialarıyla gündeme gelmiş; Avrupa Birliği, Amerika Birleşik Devletleri ve diğer bazı ülkeler tarafından Lukaşenko yönetimine yönelik yaptırımlar uygulanmıştır. Dış politikasında Rusya ile yakın ilişkileri sürdürürken, zaman zaman Batı ile gerilimler yaşanmıştır. Lukaşenko, Belarus siyasetinde uzun süreli iktidar imajı, otoriter eğilimleri ve bölgesel jeopolitik önemi nedeniyle hem içeride hem dışarıda yoğun ilgi ve tartışma konusu olmuştur.