Abdüsselâm bin Meşîş

1140 - 1227

Abdüsselâm bin Meşîş (Arapça: عبد السلام بن مشيش), Kuzey Afrika tasavvuf geleneğinde saygı gören bir medrese ve zikir şairi/evliya olarak bilinir. Geleneksel hagiografik kaynaklarda özellikle Ebû’l‑Hasan eş‑Şâdılî gibi önemli sufi şahsiyetlerin manevi hocası olarak anılır; bu ilişki dolayısıyla Şâdılî tarikatının erken dönem düşünsel ve pratik gelişiminde sembolik bir konuma sahiptir. Hayatı ve öğretileri hakkında bilgiler büyük ölçüde sonraki kuşakların nakilleriyle ulaştığı için biyografik ayrıntılar sınırlı ve çoğunlukla tasavvufî anlatılarla iç içedir. Tarihi kayıtların eksikliğine rağmen Abdüsselâm bin Meşîş’in manevî mirası Kuzey Afrika, özellikle Fas çevresindeki tasavvufî topluluklarca yaygın olarak yaşatılmıştır. Ona atfedilen şiirler, dualar ve kısa öğretiler, zikir, tevekkül ve Allah’a gönülden bağlanma vurgusunu taşır; bu metinler sonraki tasavvufî edebiyat üzerinde etkili olmuştur. Kabri ve onun etrafındaki vefalı ziyaret geleneği, halk içinde onu bir velî ve manevî önder olarak sabitlemiş; modern akademik çalışmalarda hem mistik etkisi hem de kaynaklarının güvenilirliği ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Genel tarihî çerçevede Abdüsselâm bin Meşîş, Kuzey Afrika tasavvuf tarihinin sembolik ve öğretici figürlerinden biri olarak kabul edilir.