Baltasar Gracián
1604 - 1658
Baltasar Gracián y Morales (1601-1658), İspanyol Cizvit rahip, deneme yazarı ve Barok dönemin önde gelen ahlak ve siyaset düşünürlerinden biridir. 8 Ocak 1601'de İspanya'nın Aragon bölgesinde doğan Gracián, Cizvit tarikatına katılarak eğitim ve öğretim görevlerinde bulundu; hayatı boyunca manevî ve entelektüel disiplinleri birleştiren bir yol izledi. Katı bir gözlemci ve nükteli bir üslup sahibi olarak çağının toplumsal ve bireysel erdemleri üzerine yoğunlaştı. Edebi üretiminde kısa, yoğun ve özlü ifadeyi tercih eden Gracián, “Oráculo manual y arte de prudencia” (genellikle The Art of Worldly Wisdom olarak anılır) adlı eserinde pragmatik ahlak ve yaşam becerileri üzerine yüzlerce özdeyiş derlemiştir. En büyük yapıtı sayılan alegorik roman “El Criticón” ise insan doğası ve toplumun zaaflarını derinlemesine ele alan üç bölümlük bir başyapıttır. Dili ve kavramsal keskinliğiyle Gracián, kavramcı (conceptismo) geleneğinin önemli temsilcilerindendir. Gracián’ın kısa, aforizmatik tarzı ve pragmatik öğretileri sonraki yüzyıllarda ve farklı kültürlerde yankı bulmuş, eserleri pek çok dile çevrilmiştir. Modern eleştiride hem bir ahlak öğretmeni hem de ustaca bir stilist olarak değerlendirilen Gracián, edebiyat ve düşünce tarihinde nüktedan zekâsı ve entelektüel derinliğiyle hatırlanmaktadır.
