Demokrit
460 - 370
Demokrit (M.Ö. yaklaşık 460–370) antik Yunan felsefesinin erken dönem temsilcilerinden biridir ve özellikle atomcu doktrinle ilişkilendirilir. Abdera’da doğduğu kabul edilen Demokrit, Leucippus’la birlikte evrenin temel yapıtaşlarının bölünemez, sonsuz ve değişmez atomlardan oluştuğunu ileri sürdü; bu atomların farklı şekil, büyüklük ve düzenlenişleriyle tüm doğa olaylarının açıklanabileceğini savundu. Doğa olaylarını mitolojik anlatılar yerine gözlem ve akıl yürütmeyle yorumlama çabası, onu dönemin çoğu düşünüründen ayırdı. Yazdığı çok sayıda eser zaman içinde büyük ölçüde yok olmuş, fikirleri fragmentler ve diğer yazarların aktarımları aracılığıyla günümüze ulaşmıştır. Demokrit’in felsefesi yalnızca doğa felsefesiyle sınırlı kalmamış; bilgi kuramı, etik ve estetik üzerine de görüşler geliştirmiştir. Atomculuk yaklaşımı, özellikle modern bilimsel düşüncenin bazı temel yönleriyle tarihsel bir paralellik gösterir ve Rönesans sonrası doğa felsefesinin yeniden değerlendirilmesinde etkili olmuştur. Ölümü ve yaşamının ayrıntıları hakkında kesin bilgiler az olmakla birlikte, Demokrit’in materyalist eğilimli yöntemleri ve evreni mekanik bir düzlemde açıklama çabası, hem antik dönemde hem de sonraki yüzyıllarda tartışma ve ilham kaynağı olmuştur.
Sözler (20)
"Atomlar ve boş uzaydan başka var olan hiçbir şey yoktur; geriye kalan her şey sadece düşüncedir."
"Biz insanız, bize insanlığın acılarına gülmek yakışmaz, insanlığın acılarına üzülmek yakışır."
"Doğru düşünenlerin umutları gerçekleşebilir umutlardır; kafasızların umutları gerçekleşemez umutlardır."
"Duyularımız bize asla gerçeği gösteremez, ancak edindikleri algıyı yansıtırlar. Gerçek, duyularımızın çok ötesinde bir şey olmalı."
"İnsanı mutlu kılan ne bedensel güçlükler ne zenginliklerdir, insanı mutlu kılan dürüstlük ve sakınıklıktır."
"Ödev insanı adaletsiz olmaktan engeller; en azından, kendi adaletsizliğine sahip çıkmaktan engeller."
"Ruhun iyiliklerini aramak kutsal iyilikleri aramaktır; bedenin iyilikleriyle yetinmek insani iyiliklerle yetinmektir."
