Immanuel Kant

Immanuel Kant

1724 - 1804

Immanuel Kant (1724–1804), Alman aydınlanma döneminin önde gelen filozoğudur ve eleştirel felsefe geleneğinin kurucusu olarak kabul edilir. Königsberg’de doğup yaşamış ve hayatının büyük bölümünü eğitim ve akademik çalışmalara adamıştır. En bilinen eseri Kritik der reinen Vernunft (Saf Aklın Eleştirisi) ile bilgi kuramı, metafizik ve ahlak felsefesi alanlarında köklü bir dönüşüm başlatmış; aklın sınırlarını, deneyim ile akıl arasındaki ilişkinin koşullarını sistematik biçimde incelemiştir. Kant’ın felsefesi, fenomen ve numen ayrımı, kategoriler kuramı ve sentetik a priori yargılar gibi kavramlarla karakterizedir. Kant’ın ahlak teorisi, ödev ahlakı ve kategorik imperatif kavramlarıyla etik düşünceyi derinden etkilemiştir; siyaset, estetik ve din felsefesi üzerine de önemli katkıları vardır. Eserleri 19. ve 20. yüzyıl felsefesinde idealizm, analitik felsefe ve kıta felsefesi üzerindeki tartışmaların temel taşlarından biri olmuş; modern epistemoloji ve normatif teorilerin şekillenmesinde belirleyici olmuştur. Akademik literatürde, eleştirici yöntemi ve sistematik yaklaşımı nedeniyle hem hayranlık hem de yoğun eleştiriye konu olmuş, bugüne dek felsefe, hukuk ve siyaset teorisi çalışmaları için vazgeçilmez bir kaynak olmaya devam etmektedir.

Sözler (27)

"İki Şey var ki, ruhumu hep yeni, hep artan bir hayranlık ve müthiş bir saygıyla dolduruyor: Üzerimdeki yıldızlı gökyüzü ve içimdeki ahlak yasası."

"Hayır, aydınlanmış bir çağda değil, fakat aydınlanmaya giden bir dönemde yaşıyoruz."

"İnsan kendisine ait bir akla ihtiyaç duyar."

"Çocuklar içinde bulunulan zaman dilimi için değil, fakat gelecekte insanın mümkün gelişmiş durumu için eğitilmelidir."

"Kötülük sadece denetim altına alınmamış tabiatının bir sonucudur."

"İnsan disipline boyun eğdirilmelidir."

"Tanrıyla konuşmayı dilemek saçmadır. Kavrayamadığımızla konuşamayız; ve Tanrı’yı kavrayamayız; O’na sadece inanabiliriz. İşte bu yüzden duacının davranışları özneldir."

Din

"Mutluluk mantıksal bir ideal değil bir imgelemdir."

"İyilik bir görevdir."

"Beden bir tapınaktır."

Din

"Dogman'ın ölümü ahlakın doğumudur."

"Greklerin şu sözü'nü unutarak filozoflar bile savaşı insanlığı yücelten bir şey olarak övgüleyecekler: Savaş öldürdüklerinden daha fazla nedeni olduğu şeytanilikler yüzünden kötüdür."

"Eğitim ancak nesiller boyu tatbikatla kusursuz hale gelebilecek bir sanattır."

"Aydınlanma; kişinin kendi aklını kullanmaya cüret etmesidir."

"Başkalarını kendi amaçlarını gerçekleştirmek için araç olarak görme."

"Bilgi deneyle başlar ama deneyden doğmaz."

"Bütün sahip olduğumuz bilginin tecrübe ile başladığına şüphe yoktur."

"Eğitim toplumun şimdiki aşaması için değil, o toplumun daha iyi geleceği için olmalıdır."

"Hayatın çeşitli güçlüklerine karşı üç şey hediye edilmiştir: ümit, uyku ve gülmek."

"Her ne kadar inanmasam da bir tanrının varlığını kabul etmek gerekir."

Din