Enver Paşa
1881 - 1922
İsmail Enver (Enver Paşa) 22 Kasım 1881'de İstanbul'da doğmuş, Osmanlı ordusunda yetişmiş ve siyasal alanda etkili olmuş bir asker ve devlet adamıdır. Harp okullarında aldığı eğitim ve erken dönemdeki subaylık kariyeri onu Jön Türk hareketi ve İttihat ve Terakki Cemiyeti içinde öne çıkarmıştır. 1908 Jön Türk Devrimi sonrasında hızla yükselmiş, I. Dünya Savaşı öncesi ve sırasında Osmanlı İmparatorluğu'nun en güçlü figürlerinden biri olarak kabul edilmiştir. 1914'te Harbiye Nazırı olarak atanan Enver Paşa, özellikle Kafkasya cephesindeki stratejik kararları ve Sarıkamış Harekâtı ile bilinir; bu dönem hem askeri hem de insani sonuçlar bakımından tartışmalıdır. Savaşın kaybedilmesinin ardından 1918'de ülkeyi terk eden Enver Paşa, sonraki yıllarda Orta Asya'da pan-Türk ve anti-Sovyet hareketlerle ilişkilendi; 1922'de Orta Asya'da çatışma sırasında hayatını kaybetti. Tarihsel mirası karmaşıktır: modernizasyon çabaları ve askeri yetenekleri takdir edilirken, savaş yıllarındaki kararları ve İttihat ve Terakki yönetiminin uygulamaları nedeniyle sorumlulukla ilişkilendirilir. Enver Paşa, Osmanlı son döneminin ve I. Dünya Savaşı'nın tartışmalı ama merkezi figürlerinden biri olarak tarih yazımında yer alır.
Sözler (7)
"Ben, benden başka bir şey değilim, olamam, binaenaleyh Napolyon'un taklidi olarak ikinci olmak aklımdan hiç geçmemiştir."
"Çok yanılıyorsun. Bu ülke kesinlikle kontrolümüz altında. Suçu astlarımıza kaydırma arzum yok ve meydana gelen her şeyin sorumluluğunu kendim üstlenmeye tamamen istekliyim."
"Kendi halkımızı doyuramadığımız halde Ermenilere nasıl ekmek sağlayabiliriz? Acı çektiklerini ve büyük olasılıkla önümüzdeki kış hiç ekmek alamayacaklarını biliyorum. Ama burada, İstanbul'da un ve giy…"
"Enver’le Müslüman Orta Çağ'ı bütün yeşilliği ile devam edecekti.Falih Rıfkı Atay, Zeytindağı, 1932 Falih Rıfkı Atay"
