Luis Buñuel
1900 - 1983
Luis Buñuel Portolés (1900–1983), İspanyol asıllı sinemacı ve sürrealist hareketin en etkili figürlerinden biridir. 22 Şubat 1900'de Aragon’un Calanda kasabasında doğan Buñuel, Madrid Üniversitesi ve Residencia de Estudiantes çevresinde Salvador Dalí ve Federico García Lorca gibi dönemin entelektüelleriyle ilişki kurdu. 1929 tarihli Un Chien Andalou ve 1930 tarihli L'Age d'Or gibi erken dönem yapıtları, rüya mantığı ve bilinçaltının sinemaya aktarılması açısından çığır açtı ve Avrupa sinemasında kışkırtıcı, provokatif bir dil geliştirdi. İspanya İç Savaşı ve siyasi koşullar nedeniyle uzun süre yurt dışında çalışan Buñuel, özellikle Meksika’da geçirdiği yıllarda üretken bir dönem yaşadı; Los Olvidados (1950) gibi filmlerle eleştirmenlerden övgü aldı. 1961'de Viridiana ile Cannes Palme d'Or'u kazanarak, uluslararası alandaki statüsünü pekiştirdi; 1972 tarihli The Discreet Charm of the Bourgeoisie ise En İyi Yabancı Dilde Film dalında Akademi Ödülü kazandı. Filmlerinde din, burjuva değerleri, cinsellik ve iktidar ilişkilerini keskin ironi ve sembolik anlatımlarla sorgulayan Buñuel, 20. yüzyıl sinemasının en özgün ve kalıcı seslerinden biri olarak kabul edilir. Buñuel, uzun kariyeri boyunca hem Fransız hem Meksika sinemasında etkili oldu ve Jean-Claude Carrière gibi senaristlerle önemli iş birlikleri gerçekleştirdi. 29 Temmuz 1983'te Meksika Şehri'nde yaşamını yitiren yönetmen, sinemada gerçeküstücü anlatımın küresel ölçekte tanınan temsilcisi olarak mirasını sürdürüyor.
Sözler (18)
"Gerçeküstücülük (sürrealizm), bana insanın ahlâk duygusundan tümüyle kendini sıyıramayacağını gösterdi. İnsanın kayıtsız bağımsızlığına inanıyordum, ama sürrealizm de izlenmesi gereken bir disiplin bu…"
"Dali ile tanışıp gerçeküstücülüğü kavrayınca, yaşamda insanoğlunun uymaktan kaçınamayacağı kendine özgü bir ahlâk olduğunu keşfettim ve Dali aracılığıyla insanın özgür olmadığını öğrendim."
"Neyse ki, şans ve gizem arasında bir yerde hayal gücü var, özgürlüğümüzü koruyan tek şey, insanların onu azaltmaya veya tamamen ortadan kaldırmaya devam etmesine rağmen."
"Hafızasız bir yaşam, yaşam değildir. Hafızamız bütünlüğümüz, düşüncelerimiz, duygularımız hatta hareketlerimizdir. Onsuz, hiçbir şeyiz."
"Bir kadına gözlerini dikip bakma. Ve bir kadına bakıp yolunu şaşırma. Ve hepsinden önemlisi: Kendini beğenmişliğin ateşinde yanma."
"Birisi, Tanrı'nın bütün o parlaklığıyla var olduğunu – tam şu anda – ispatlasa bile, davranışlarımda tek bir değişiklik olmazdı."
"Yaşamınızı oluşturan temelin hafıza olduğunu fark etmeniz için ufaktan ufuğa hafızanızı kaybetmeye başlamanız gerekiyor."
"Tanrı ve ülke yenilmez bir ekiptir; baskı ve katliam konusunda emsalsiz bir üstünlüğe sahiplerdir."
"Sinema, duygular, düşler ve içgüdü dünyalarını anlatmak için en iyi araçtır."
"Her arzunun bir nesnesi vardır ve her zaman karanlıktır. Masum dilek yok."
"Yalnızlığı da severim. Yeter ki bir dostum gelip ara sıra bundan bahsetsin."
"Aperatifin azalması, zamanımızın en çaresiz olgularından biri olabilir."
"Böcekleri her zaman heyecan verici bulmuşumdur."
"Gizem, her sanat eserinin vazgeçilmez unsurudur."
"Gerçeklik, hayal gücü olmadan, yarı gerçekliktir."
"Tanrı'ya neyim? Hiçbir şey, karanlık bir gölge."
