IV. Mehmed

1642 - 1693

IV. Mehmed (1642–1693), Osmanlı İmparatorluğu'nun 1648–1687 yılları arasındaki padişahıdır. I. İbrahim'in oğlu ve Turhan Hatice Sultan'ın çocuğu olarak 1642'de doğmuş; küçük yaştan itibaren tahta geçmiş, uzun bir saltanatta devletin iç ve dış siyasetinde önemli dönüşümlere tanıklık etmiştir. Gençliği ve erken saltanatı dönemin güçlü saray entrikaları ve valide sultan ile sadrazamların etkisi altında geçti; devlet işlerinin büyük kısmı sıklıkla sadrazamlar ve kabine tarafından yürütüldü. Kendi dönemine ait en belirgin özelliklerden biri onun siyasetten ziyade avcılığa düşkün olması sebebiyle halk arasında “Avcı” lakabıyla anılmasıdır. IV. Mehmed saltanatı sırasında Köprülü ailesi mensubu sadrazamların idaresinde askeri ve idari reformlar gerçekleştirilmiş, özellikle Köprülü Fazıl Ahmed Paşa döneminde kısa süreli askeri başarılar ve Ceneviz, Venedik ile süregiden deniz ve kara mücadeleleri yaşanmıştır. Ancak 1683 Viyana Kuşatması'nın başarısızlığa uğraması ve devam eden savaşların getirdiği ağır mağlubiyetler, imparatorluğun savunma hatlarında aşınmaya yol açmış; artan askeri başarısızlıklar ve iç karışıklıklar neticesinde IV. Mehmed 1687'de tahttan indirilmiştir. Bir süre sonra hayatını sürdürdüğü dönem boyunca daha çok pasif bir figür olarak anılmış ve 1693 yılında ölmüştür. Tarihçiler onun dönemini Osmanlı'nın hem merkezî yönetimde hem de dış ilişkilerde önemli kırılmalar yaşadığı bir dönem olarak değerlendirir.