II. Mustafa
1664 - 1703
II. Mustafa (doğum: 1664), Osmanlı İmparatorluğu'nun 1695–1703 yılları arasında tahtta kalan padişahıdır. Sultan IV. Mehmed ile valide sultan Gülnuş Sultan’ın oğullarından biri olarak doğmuş; devlet işlerinde saray geleneği, harem siyaseti ve askeri meseleler etrafında yetişmiştir. Saltanatı, özellikle Avrupa'da Kutsal İttifak ile sürdürülen Büyük Türk Savaşı (Karlofça Savaşı) dönemine denk gelmiş; 1699 yılında imzalanan Karlofça Antlaşması Osmanlılar açısından önemli toprak kayıplarını tescillemiş ve dönemin politik atmosferini belirlemiştir. II. Mustafa döneminde padişahın bizzat sefere çıkması, ordunun yeniden düzenlenmesi ve merkezin güçlendirilmesine dönük çabalar öne çıkmıştır. Siyasi ve askeri başarısızlıklar, ağır vergi yükleri ve ordu ile halk arasındaki huzursuzluklar 1703’teki Edirne Vakasıyla sonuçlanmış; II. Mustafa tahttan indirilerek yerine kardeşi III. Ahmed geçirilmiştir. Tahttan indirilmesinin ardından sarayda izole bir yaşam sürmüş ve aynı yıl içinde ölmüştür. Osmanlı tarihçilerince saltanatı, imparatorluğun 17. yüzyıl sonu siyasi-sosyal dönüşüm süreçleri ve Avrupa karşısındaki konumunun yeniden şekillendiği bir dönem olarak değerlendirilir.
Sözler (5)
"Hidmet-i ibadullahda sadakatin sem’i hümâyunum olmuştur, berhudar ol"Nusretnâme, C. I, s. 269, 273, 277."
"Seni ve serhadd-i İslâm'ı ve muhafazada olan asker-i mansure kullarımı Allah’a emânet eyledim."a.g.e"
"Rusları sarayımın içine bırakırım da, Karadeniz'de dolaşmalarına asla izin vermemTürklerin Altın Kitabı, s.681"
"Bana ağırlık ve hazine lazım değil. Yerinde kuru ekmek yerim. Vücudumu din uğruna esirgemem. Her ne denli zahmet arzulanırsa, sabr-ü tahammül eylerim. Halka hizmet tamama ermeyince seferden dönmem. El…"
"Zevk ve sefayı kendimize haram eyledik.Türklerin Altın Kitabı, Refik Özdek, Cilt IV-s.675"
