Marcus Porcius Cato

"Marcus Porcius Cato" biçimindeki ad, Roma Cumhuriyeti tarihinin iki öne çıkan üyesiyle ilişkilendirilir ve dolayısıyla bir kişisel addır; en önemli iki taşıyıcısı Marcus Porcius Cato (Cato the Elder, genellikle Censor olarak anılır) ve Marcus Porcius Cato Uticensis (Cato the Younger) olarak bilinir. Cato the Elder (M.Ö. 234–149) asker, devlet adamı, ahlak savunucusu ve yazardı; kırsal yaşam ve geleneksel değerleri yücelten De Agri Cultura gibi eserleriyle bilinir, sansür görevi ve muhafazakâr politikalarıyla Roma ahlak düzenini savunmuş ve ünlü biçimde Kartaca’yı yok etme çağrısını tekrarlamıştır. Cato the Younger (M.Ö. 95–46) ise katı Stoacı erdem anlayışı, kişisel disiplini ve Cumhuriyetçi siyasete bağlılığıyla tanınır; Jül Sezar’ın yükselişine kararlı muhalefeti, hukuk ve senato otoritelerine bağlılığı ve Thapsus yenilgisi sonrasında Utica’da yaşamına son vermesiyle simgeleşmiştir. Her iki Cato da Roma siyasetinde ahlaki sertliği, kamu yaşamında hesap verebilirlik ve geleneksel erdemleri savunmalarıyla hatırlanır; tarihçiler, edebiyatçılar ve siyaset teorisyenleri onları farklı bağlamlarda Cumhuriyetçi erdemin ve anti-sezaryen tutumun örnekleri olarak kullanmıştır. Bu nedenle tek ve kesin bir biyografik kayıt yerine, isim açıklığı gereği her iki figürün ayrı değerlendirilmesi uygundur.