Paul Feyerabend
1924 - 1994
Paul Karl Feyerabend (13 Ocak 1924 – 11 Şubat 1994), Avusturyalı bir bilim felsefecisi ve epistemologdur. Viyana doğumlu olan Feyerabend, başlangıçta fizik eğitimi almış, daha sonra felsefe ve bilim kuramına yönelmiştir. 20. yüzyılın ikinci yarısında, bilimsel yöntemin doğası ve bilimsel bilginin statüsü üzerine yazdığı eleştirel çalışmalarla tanınmıştır. Akademik yaşamı boyunca dersler vermiş, makaleler ve kitaplar yayımlamış; fikirleri zaman zaman tartışma ve eleştiri odağı olmuştur. En bilinen eserlerinden Against Method (1975) ve Science in a Free Society (1978), Feyerabend’in “epistemolojik anarşizm” olarak adlandırılan yaklaşımını öne çıkarır; bu yaklaşımda sabit ve tek bir bilimsel yöntemin varlığı reddedilir, bilimsel pratiğin tarihsel örnekleri üzerinden metodolojik çoğulculuk savunulur. “Anything goes” (her şey olur) ifadesiyle özetlenen görüşleri, bilimsel uygulamalardaki farklılıkları ve kültürel bağlamların önemini vurgulayarak bilim felsefesi literatüründe kalıcı bir tartışma başlatmıştır. Feyerabend, eleştirel tavrı ve provokatif üslubuyla hem destekçiler hem de muhalifler tarafından geniş biçimde incelenmiş, çağdaş bilim felsefesinin şekillenmesinde etkili olmuştur.
Sözler (8)
"Özgür toplum, bütün geleneklerin eşit haklara ve erk odaklarına ulaşmada eşit olanaklara sahip oldukları bir toplumdur."
"Akılsallık üzerine temellendirilmiş toplum tam anlamıyla özgür değildir; böyle bir toplumda aydınların oyunu oynanır."
"Bir zamanlar insana, kendisini zorba bir dinin yarattığı korkulardan ve ön yargılardan kurtaracak fikirleri ve gücü vermiş olan aynı girişkenlik, şimdi insanı kendi çıkarlarının kölesi haline getiriyo…"
"İnsanın aynı yaşamı paylaşmadığı, sorunlarını bilmediği insanların sorunlarını çözecek çözümlere sahip olduğunu sanması budalalıktır, kendini beğenmişliktir; böyle bir uzaktan insancıllık uygulamasını…"
"Bilim ideolojilerden korunmalıdır; ve toplumlar, özellikle de demokratik toplumlar bilimden korunmalıdır."
"Uzmanlar çoğu kez neden bahsettiklerini bilmezler; alimane kanaat denen şey çoğunlukla dünyadan habersiz bir dedikodudan ibarettir."
