Pavlus

Pavlus (Latince Paulus; Yunanca Παῦλος), Hristiyanlık tarihinin en etkili erken dönemi misyonerlerinden ve teologlarından biridir. Asıl adı Saul olup Tarsuslu bir Yahudi, geleneksel anlatımlarda ise Ferisî bir eğitim almış bir hukukçu olarak tanımlanır. Şam yolunda yaşadığı dinsel dönüşüm (Tarsus’tan Şam’a giderken görülen vizyon/görüşmelere dayalı anlatılar) sonrasında Hristiyanlığa geçerek Pavlus adını almış ve Yahudi olmayan halklar (gentile) arasında Hristiyanlığı yaymaya adanmıştır. Bu dönüşüm, erken kilise tarihinde hem kişisel bir dönüşüm hikâyesi hem de Hristiyanlığın evrensel bir din olarak şekillenmesinde belirleyici bir an olarak kabul edilir. Pavlus, Anadolu ve Doğu Akdeniz çevresinde birçok misyoner yolculuğu düzenlemiş; kiliselerin kuruluşunda, öğreti tartışmalarında ve Hristiyan topluluklarının örgütlenmesinde merkezi bir rol oynamıştır. Pablo'ya atfedilen mektuplar (Pauli mektupları) Yeni Ahit'in önemli bir bölümünü oluşturur ve Hristiyan doktrininin gelişmesinde derin etkiler bırakmıştır; özellikle kurtuluş, inanç ve ahlâk konularındaki öğretileri kilise teolojisini biçimlendirmiştir. Geleneksel olarak Nero döneminde Roma'da şehit edildiği ileri sürülse de hayatının tam zaman çizelgesi ve ayrıntıları tarihsel tartışmalara açıktır.