René Descartes
1596 - 1650
René Descartes (1596–1650), modern felsefenin kurucularından sayılan Fransız filozof, matematikçi ve bilim insanıdır. 31 Mart 1596'da La Haye en Touraine (bugünkü Descartes, Indre-et-Loire), Fransa’da doğmuştur. Jesuit eğitimini takiben Poitiers Üniversitesi’nden hukuk diploması almış, daha sonra Avrupa’da çeşitli askerî ve entelektüel çevrelerde bulunmuştur. Eserleri Discourse on the Method (1637), Meditations on First Philosophy (1641) ve Principles of Philosophy (1644) gibi metinler aracılığıyla metodolojik kuşku, rasyonalist yaklaşım ve kesin bilgi arayışını vurgulamıştır. Descartes, felsefede “Cogito, ergo sum” (Düşünüyorum, öyleyse varım) önermesiyle bilinir; zihin-beden ayrımı (kartesyen dualizm) ve yöntemsel şüphe ilkeleri, modern epistemolojinin temel taşlarından olmuştur. Matematikte analitik geometriyi geliştirmiş, cebir ile geometrinin birleştirilmesini sağlayarak Kartezyen koordinat sisteminin temellerini atmıştır; bu katkılar onun hem matematik hem de doğa bilimleri tarihindeki kalıcı etkisini sağlamıştır. 11 Şubat 1650'de Stockholm'de zatürreye bağlı komplikasyonlar sonucu ölmüştür. Etkisi, akılcı düşünce geleneği, bilimsel yöntem ve modern felsefe tartışmaları üzerinde günümüze dek sürmüştür.
Sözler (18)
"Tıpkı zanaat ustalarımızın mekanik sanatlarını anlayabileceğimiz gibi; ateş, su, hava, yıldızlar ve semanın ve bizi çevreleyen bütün cisimlerin hareketlerini anlayabiliriz, bu güçleri aynı şekilde uyg…"
"Sağduyu Dünya'nın en iyi paylaştırılmış olan şeyidir, zîrâ her bir kişi onunla öylesine yeterince donanmış olduğunu düşünür ki, tüm başkaca şeylerde yetinme konusunda en fazla zorluk çıkaranlar bile s…"
"Bizim çıkış noktamız bireyin subjektivitesidir… Çıkış noktamızdan bakıldığında ‘düşünüyorum öyleyse varım’ gerçeğinden başka bir gerçek olamaz. Herhangi bir gerçekten önce, bir mutlak gerçek olmalıdır…"
"Eğer gerçeği gerçekten bilmek istiyorsan, yaşamında bir kez olsun bütün şeyler hakkında şüphe et."
"En güçlü beyinler, en yüce erdemlere olduğu kadar en korkunç ahlâksızlıklara da muktedirdir."
"Felsefe bir bilimdir ve geometrik yöntemi metafiziğe uygulamak gerekir, felsefeyi kesin bir bilim yapmak için."
"Kesin olan bir şey var. Bir şeyin doğruluğundan şüphe etmek. Şüphe etmek düşünmektir. Düşünmekse var olmaktır. Öyleyse var olduğum şüphesizdir. Düşünüyorum, o hâlde varım. İlk bilgim bu sağlam bilgidi…"
"Tanrının bilgisinin mükemmel olması ve onun aldanmaz ve aldatmaz olması inancı, vahyin temelini oluşturur."
"Ukalâ takımı öylesine becerikli olmaya alışmıştır ki cahillerin bile gördükleri apaçık şeyleri görmemenin bir yolunu bulur."
