William Ellery Channing

1780 - 1842

William Ellery Channing (7 Nisan 1780 – 2 Ekim 1842), Amerikan Uniteryan hareketinin en önde gelen vaiz ve düşünürlerinden biridir. Newport, Rhode Island doğumlu olan Channing, 19. yüzyılın başlarında Boston çevresindeki liberal Protestan düşüncenin şekillenmesinde merkezi bir rol oynadı. Geleneksel kalvinist öğretilere karşı insanın ahlaki ve akli kapasitesine vurgu yapan teolojik yaklaşımı, İsa’nın ahlaki örnekliği ve vicdanın merkeziyetini savunan bir din anlayışını öne çıkardı. Bu tutum, daha sonra Amerikan Transandantalizmi ve sosyal reform akımları üzerinde belirgin bir etki yarattı. Uzun süre Federal Street Church (Boston) gibi kiliselerde vaaz veren Channing, birçok konuşma ve yazı aracılığıyla Uniteryanlığı kurumsallaştırdı ve liberal Hristiyanlık için entelektüel temeller inşa etti. Kölelik karşıtı eğilimler, eğitim ve sosyal iyileşme konularına verdiği önem ile de tanındı; öğretileri, dönemin reform hareketlerine işaret eden bir ahlaki çerçeve sundu. Channing’in eserleri ve vaazları, Amerikan dinsel yaşamında modern liberal teolojinin gelişmesinde kalıcı bir miras bıraktı ve 19. yüzyıl Amerikan düşünce tarihinde etkili bir figür olarak anılmaya devam etmektedir.