William James
1842 - 1910
William James (1842–1910), Amerikalı filozof, psikolog ve modern Amerikan psikolojisi ile pragmatizm akımının önde gelen kurucularından biridir. New York’ta doğan James, Harvard Üniversitesi’nde tıp eğitimi almış ve yaşamı boyunca felsefe ile psikoloji arasındaki kesişim noktalarına odaklanmıştır. 1890’da yayımlanan The Principles of Psychology adlı eseri, bilinç akışı, alışkanlık, dikkat ve duygu gibi konuları sistematik biçimde ele alarak İngilizce konuşulan dünyada psikoloji disiplininin şekillenmesine önemli katkı sağlamıştır. Ayrıca The Varieties of Religious Experience (1902) ve Pragmatism (1907) gibi yapıtlarıyla din, deneyim ve bilgi kuramı üzerine geniş kitleleri etkileyen analizler sunmuştur. James’in düşüncesi pragmatizm ve “radical empiricism” olarak anılan epistemolojik tutumla özdeşleşir; doğruluğu ve anlamı uygulama ve deneyim bağlamında değerlendiren yaklaşımı felsefe, psikoloji ve din çalışmaları üzerinde kalıcı etki bırakmıştır. Harvard’da uzun yıllar öğretim üyesi olarak çalışmalarını sürdürmüş, çağdaş öğrenciler ve sonraki nesil düşünürler üzerinde belirgin bir etki yapmıştır. Kardeşi ünlü romancı Henry James ile ailevi bağı da biyografik ilgiyi artırır; William James’in fikirleri hem akademik hem de popüler düşünce tarihinde canlı bir miras bırakmıştır.