Zeki el-Arsuzi

1899 - 1966

Zeki el-Arsuzi (1899–1968), 20. yüzyıl Ortadoğu’sunda Arap milliyetçiliğinin teorik temellerine katkıda bulunan Suriye kökenli bir entelektüel ve siyasetçidir. Osmanlı döneminde doğmuş olan el-Arsuzi, dil, kültür ve milliyetçilik meseleleri üzerine çalışmalar yürütmüş; özellikle Arap kimliği ve dilinin toplumsal yeniden inşası konularında fikirler geliştirmiştir. Öğretmenlik ve akademik çalışmalarla geçen erken dönem kariyeri boyunca dilbilim, felsefe ve siyaset üzerine yazılar kaleme almıştır; eserlerinde modernleşme, kimlik ve kültürel bağımsızlık temalarını işlemiştir. El-Arsuzi, 20. yüzyılın ortalarında Michel Aflaq ve Salah al-Din al-Bitar ile birlikte Baas ideolojisinin ortaya çıkmasında etkili olmuştur; parti programının düşünsel kaynakları üzerinde doğrudan veya dolaylı etkisi kabul edilir. Siyasi yaşamı sırasında fikri anlaşmazlıklar ve parti içi rekabetler nedeniyle farklı dönemlerde marjinalize edilse de, Arap milliyetçiliği literatüründe ve bölgesel siyaset tarihindeki yeri korunmuştur. Ölümünden sonra da el-Arsuzi’nin dil ve milliyetçilik yaklaşımı, özellikle Baasçı söylemin ideolojik analizlerinde referans verilen bir kaynak olmaya devam etmiştir.