İsmet İnönü
1884 - 1973
Mustafa İsmet İnönü (1884-09-24 – 1973-12-25), Türk asker ve devlet adamıdır. Osmanlı İmparatorluğu dönemi askerî eğitiminden geçerek I. Dünya Savaşı ve ardından Milli Mücadele yıllarında görev almış; Mustafa Kemal Atatürk’ün yakın çalışma arkadaşlarından biri olarak Cumhuriyet’in kuruluş sürecinde etkin rol oynamıştır. Cumhuriyet’in ilk yıllarında çeşitli devlet görevlerinde bulunan İnönü, Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) önde gelen isimlerinden biri olmuş ve uzun yıllar devlet yönetiminde belirleyici bir figür olarak faaliyet göstermiştir. Atatürk’ün vefatının ardından 1938 yılında Türkiye Cumhuriyeti’nin ikinci Cumhurbaşkanı olarak göreve başlamış; 1938–1950 döneminde ülke yönetimini sürdürmüştür. Bu dönemde II. Dünya Savaşı’nın yarattığı uluslararası baskılar karşısında Türkiye’nin resmi tarafsızlık politikasının uygulanmasında önemli rol oynamış, iç politikada ise tek partili dönem ve çok partili hayata geçiş süreçlerinde kilit bir aktör olmuştur. 1950 seçimleriyle iktidarı kaybetmesine karşın siyaset sahnesindeki etkisi sona ermemiş, sonraki yıllarda da Türk siyasetinde saygın bir devlet adamı ve deneyimli bir lider olarak anılmıştır. İnönü, Cumhuriyet’in erken dönem kurumlaşmasında ve Türkiye’nin modernleşme çabalarında belirleyici katkılar bırakmıştır.
Sözler (14)
"Ben ölmeyi göze almıştım, Talat öldürmeyi göze alamadı. Bir kumandan muharebeyi evvela kafasında kaybeder. Talat kafasında kaybetti. İhtilalci müzakere etmez, müzakereyi kabul ettiği anda kaybetmiş de…"
"Türkiye için en büyük tehlike laikliği istismar edecek olan Şeriat düşkünü siyasi cereyanlardan gelecektir."
"Barışın nimetlerinden her zaman yoksun kalan Türk ulusu, hiçbir kurtuluş umudu kalmadığını anlayarak varlığını korumayı ve maddi ve manevi kaynaklarıyla bağımsızlığını kazanmayı başarmıştır."
"CHP'li olarak bize iki görev düşüyor. Evvela, cumhuriyetin muhafızıyız. Büyük Atatürk bize memleketle beraber cumhuriyeti emanet etmiştir. İkincisi, çektiğimiz sıkıntılar karşısında bir ümit meşalesi …"
"Köklü bir devlet şekli söz konusu olduğunda düşünce ve duygularımız kendi aramızda kalmaz. Onları takip eden bütün bir dünya vardır. Cumhuriyet'in ilanı bir milletin kutsal bir ideali, bir ateşi, bir …"
"Orduyu kendinin zanneden, kendi kendini aldatır. Ordu kimsenin değildir. O kendi kanunları içinde yaşar."
"Bir ihtilalci müzakereye girdiği andan itibaren kaybetmiştir. Kendi iç dünyasında anlaşmazlığa düşmüştür, kendi kafasında kargaşaya düşen bir lider sağlam karar veremez. Onun saat saat şartları değişt…"
"Bir ülkede namuslular, namussuzlar kadar cesur olmadıkça o memlekette kurtuluş yoktur."
"Türkiye, tok esirlerin veya aç hürlerin diyarı değil, hür ve tok insanların diyarı olmalıdır. İnsanlara ekmek vermek için hürriyetlerini ellerinden alan rejimleri reddediyoruz. Aynı şekilde ekmekten y…"
