Thomas Szasz
1920 - 2012
Thomas Stephen Szasz (d. 15 Nisan 1920, Budapeşte – ö. 8 Eylül 2012, Syracuse, New York), Macar asıllı Amerikalı bir psikiyatr, akademisyen ve yazardır. Budapeşte’de doğdu; genç yaşta Amerika Birleşik Devletleri’ne göç etti ve University of Cincinnati College of Medicine’den tıp diploması aldı. Uzun yıllar State University of New York Upstate Medical University’de öğretim üyesi olarak çalıştı ve klinik uygulamanın yanı sıra yoğun bir yayın faaliyeti yürüttü. Szasz, doktor olarak tanınmasının ötesinde tarihteki en etkili ve tartışmalı psikiyatri eleştirmenlerinden biri olarak bilinir. Szasz’in en tanınmış eseri 1961 tarihli The Myth of Mental Illness (Türkçeye genellikle “Akıl Hastalığının Efsanesi” olarak çevrilir) olup, ruhsal hastalık kavramını tıbbi bir hastalık olarak kabul etmeye karşı çıkmıştır. Ona göre birçok “akıl hastalığı” tanısı aslında toplumsal ve etik sorunların tıbbileştirilmesinden kaynaklanır; bu görüş, zorla tedavi ve devlet müdahalesine yönelik sert eleştirilerle birleşti. Yazıları bireysel özerklik, sivil özgürlükler ve tıbbi rıza konularında geniş yankı uyandırdı; hem akademik çevrelerde hem de kamuoyunda yoğun tartışmalara neden oldu. Mirası, psikiyatri pratiği, tıp etiği ve hukuk alanlarında tartışılmaya devam etmektedir.
Sözler (6)
"Saf kişi hem affeder hem unutur, kurnaz kişi ne affeder ne unutur, bilge ise affeder ama asla unutmaz."
"Kesinliğe karşı şüphe psikoza karşı nevroz gibidir. Nevrozlunun şahıslara ilişkin şüphe ve korkuları vardır, psikozlunun ise şahıslara ilişkin kanaatleri vardır. Kısaca nevrozlunun sorunları, psikozlu…"
"Amerikalı her çocuk Başkan olamaz fakat Amerikalı her çocuk Başkan'a kurşun sıkabilir. Şöhrete giden yol çoğu kez kapalı, ama yüz karası rezalete giden yol daima açıktır."
"Bir kimse bir başkasını mutlu kılmaz fakat bir kimse bir başkasını mutsuz kılabilir. Dünya üzerinde mutluluktan çok mutsuzluk olmasının temel sebebi budur."
