Hasan (12 imam)

625 - 670

Hasan ibn Ali (el-Hasan), İslam peygamberi Muhammed'in torunu ve Şii geleneğinde On İki İmam içinde ikinci imam olarak kabul edilen önemli bir dini ve tarihi şahsiyettir. Ali ibn Abi Talib ile Fatıma'nın oğlu olarak Medine'de doğan Hasan, hem Sünni hem de Şii kaynaklarında saygın bir âlim ve yöneticinin evladı olarak betimlenir; Şiî literatürde “el-Mücteba” (seçilmiş) unvanıyla anılır. Erken İslam tarihinin çalkantılı döneminde siyasi çıkmazları ve cemaatlerin bölünmesini yatıştırma çabalarıyla öne çıkmıştır. Hasan’ın en bilinen eylemi, Emevî lider Muaviye ile yaptığı sulh anlaşmasıdır; bu anlaşma, Müslüman topluluk içinde daha fazla kan dökülmesini engelleme amacı taşıdığı gerekçesiyle hem eleştirilmiş hem de barışçıl bir hareket olarak takdir edilmiştir. Geleneksel anlatımlarda Hasan’ın 7. yüzyılda zehirlenerek öldüğü ifade edilir; şair, âlim ve halifeliğe yönelik kısa beklentileri nedeniyle hem tarihsel hem de teolojik tartışmaların odağında kalmıştır. Bugün Hasan ibn Ali, Şii kimliğinin şekillenmesinde, İslam tarihi ve mezhep hafızasında merkezi bir figür olarak anılmaktadır.