Charles Fourier
1772 - 1837
Charles Fourier (1772–1837), Fransız filozof, ütopyacı sosyalist ve sosyal eleştirmen olarak tanınır. Besançon’da doğmuş olan Fourier, sanayi devriminin getirdiği eşitsizlikleri ve işbölümünün yan etkilerini sert bir dille eleştirmiş; kapitalist üretim ilişkilerinin insan doğasına aykırı olduğunu savunmuştur. En bilinen katkısı, toplumsal yaşamı yeniden örgütlemeye yönelik önerileridir: insanlar arası çekim ve tutkuların özgürce ifade edildiği, kolektif iş ve paylaşım ilkesine dayanan phalanstère (falanster) denilen ortak yaşam birimlerini öngörmüştür. Bu düzenlemelerin hem ekonomik verimliliği artıracağını hem de bireysel mutluluğu sağlayacağını ileri sürmüştür. Fourier’in düşünceleri, kadınların toplumsal konumunun iyileştirilmesi, cinsellik ve çalışma ilişkilerinin yeniden tanımlanması gibi radikal öneriler de içeriyordu; bu yönleriyle çağdaşlarından ayrılır. Yazıları ve teorileri, 19. yüzyıl boyunca Avrupa ve Kuzey Amerika’da Fourierci hareketlerin doğmasına yol açmış, bazı ideal toplum deneyimleri bu fikirler temelinde şekillenmiştir. Eserleri, ütopyacı sosyalizm literatüründe önemli bir yer tutar ve modern sosyal teori ile toplumsal hareketlerin tarihsel analizlerinde sıkça referans verilen bir figür olmaya devam eder.
Sözler (31)
"Medeniyet… çocuklarını, refahlarını sağlayamadan çok fazla üreterek öldürüyor. Ahlak ya da sahte erdem teorileri, kendilerini yoksulluktan satmaya zorlanan topluluğu, terbiyecilerin karınca yuvası üre…"
"Zenginlikten yoksun özgür adam derhal zenginin boyunduruğunun altına battı; yeni kurtulan köle, kendi geçimini sağlama ihtiyacından korkuyor ve bu yeni kaygıdan kaçmak için kendisini köleliğe geri sat…"
"Tutarsız düzen toplumlarında hemen her çocuk öğretmenlerin ya da babanın kaprisine göre değişen bir eğitim görür. Bunun, saatten saate değişen her türlü çalışmaya çocuğu yönlendirmek isteyen doğanın ö…"
"Zenginlik olmadan düşüncesizce ona özgürlüğü vermede, onun fiziksel işkencesini zihinsel bir işkence ile değiştirirsiniz; böylece insanlara özgürlük verdiğinizde, konforun ve endüstriyel çekiciliğin g…"
"İnsanların daha çocukluktan itibaren yaşamlarının toplumsal kurallarla baskı altına alınması, özgürlüklerinin ve cinselliklerinin kısıtlanması, kendini baskılama ve içe atma yoluyla çeşitli psikolojik…"
"Toplumsal ilerleme ve tarihsel dönem değişimleri, kadınların özgürlüğe doğru ilerlemesiyle orantılı olarak gerçekleşir; toplumsal gerileme, kadın özgürlüğünün azalması sonucu meydana gelir."
