Alexander Herzen
1812 - 1870
Alexander Ivanovich Herzen (1812–1870), Rus entelektüel, yazar ve siyaset teorisyenidir. Moskova doğumlu olan Herzen, gençlik yıllarındaki liberal ve radikal fikirleri nedeniyle Rusya'da baskı gördü; sonuç olarak Batı Avrupa'ya göç etti ve yaşamının büyük bölümünü sürgünde geçirdi. 1840’lı ve 1850’li yıllarda Avrupa’da geçirdiği dönemlerde düşünsel ufkunu genişleterek kişisel özgürlük, toplumsal adalet ve reform üzerine yazılar üretti. Özellikle 1850’lerden itibaren Londra merkezli yayınladığı ‘‘Kolokol’’ (The Bell) adlı gazete aracılığıyla Çarlık rejimini ve sosyal adaletsizlikleri eleştirdi; bu yayın Rus kamuoyunu ve entelektüelleri doğrudan etkiledi. Herzen, Rusya’da köleliğin kaldırılması ve toplumsal dönüşüm tartışmalarına katkıda bulunan önemli fikirlerin taşıyıcısı olarak kabul edilir; köylü topluluğunun (mir) özgün rolüne vurgu yaparak Batı markalı sosyalizm anlayışlarından kısmen ayrıldı. Anı ve deneme türündeki eserleri, en önemlisi “My Past and Thoughts” (Byloe i dumy) adlı anı-ziyaret çalışması, hem döneminin siyasal atmosferini hem de kişisel düşünsel evrimini yansıtır. Özgürlük, bireysel haklar ve sosyal sorumluluk temalarındaki vurgusu, onu Rus düşünce tarihinde kalıcı bir figür haline getirmiştir. Herzen 21 Ocak 1870’te Paris’te vefat etmiştir.
Sözler (22)
"İnsanlar keşke dünya yerine kendilerini kurtuluşa erdirmeyi, insanlık yerine kendilerini kurtarmayı düşünseler; o zaman dünyanın ve insanlığın kurtuluşu için çok daha fazla şey yapmış olurlar."
"Modern insandan gerçekten dehşete düşüyorum. Böyle bir duygu eksikliği, böyle bir bakış açısı darlığı, böyle bir tutku ve bilgi eksikliği, böyle bir düşünce zayıflığı."
"İnsanlık' sözcüğü çok uygunsuzdur, belirli hiçbir şey ifade etmez, tek yaptığı bütün mevcut kavramlar karmaşasına alacalı bir tür yarı tanrı eklemektir."
"Dini ve politik olan her şey basit ve insani bir şeye dönüştürülmeden ve eleştiri ve inkarlara açık hale getirilinceye kadar dünya özgürlüğü bilemez."
"İnsani gelişme, bir tür kronolojik adaletsizliktir, çünkü geç gelenler, aynı bedeli ödemeden öncekilerin emeklerinden kâr elde edebilirler."
"Çocuk büyüdüğü için amacının da büyümek olduğunu düşünürüz. Oysa onun amacı oyun oynamak, eğlenmek, çocuk olmaktır."
"Yazdıklarımın gerçek olduğuna inanıyorum. Gerçeğe kayıtsız kalmayan her insanın onu yayma konusunda bir zaafı vardır."
"Yavaş yavaş gidecek hiç ama hiçbir yerim ve herhangi bir yere gitmek için hiçbir nedenim olmadığını anlamaya başladım."
"Bütün bir nesli saptırmak, kör etmek, delirtmek, yanlış bir hedefe yönlendirmek mümkündür. Napolyon bunu kanıtladı."
"Dünyada bir cesetten daha inatçı bir şey yoktur: Onu vurabilirsin, parçalara ayırabilirsin ama onu ikna edemezsin."
"Tanrılar reddedilmelidir, ama hepsi bu kadar değil: Varlıklarının nedenleri maskelerinin altında aranmalıdır."
"Katoliklik, Şövalyelik fikirleri hiçbir zaman insanlar�ı Burjuva fikirleri kadar derinden, çok yönlü etkilemedi."
"Bireyin özgürlüğü her şeyin en büyüğüdür, insanların gerçek iradesi ancak bunda gelişebilir."
