Rıza Nur
1879 - 1942
Rıza Nur (1879–1942), Osmanlı tıbbî eğitimi almış, geç dönem Osmanlı ve erken Türkiye Cumhuriyeti siyaset sahnesinde etkin olmuş bir hekim, siyasetçi, diplomat ve yazardır. Mesleki kökeni tıp olan Nur, Meşrutiyet sonrası ve Birinci Dünya Savaşı sonrasında siyasi faaliyetlere katılarak milletvekilliği ve çeşitli idari görevlerde bulunmuştur. Millî Mücadele döneminde ve Cumhuriyetin kuruluş yıllarında aktif rol oynamış, siyaset ve devlet işleri bağlamında hem iç hem de dış politika süreçlerine katkıda bulunmuştur. Diplomasi alanında da yer alan Rıza Nur, Lozan barış görüşmeleri sürecine katılan delegeler arasında anılmakta ve bu döneme ilişkin gözlemlerini, anılarını ve tarih değerlendirmelerini yazılı hale getirmiştir. Yazın hayatı, anı, belge ve tarihsel incelemeler üzerinden dönemin siyasi atmosferine ışık tutar; zaman zaman Cumhuriyet yönetimiyle görüş ayrılıkları da yaşamıştır. 1942 yılında vefat eden Rıza Nur, Cumhuriyetin ilk dönem entelektüel ve politik figürlerinden biri olarak Türk siyaset tarihinin kaynaklarında yer alır.
Sözler (6)
"Onlardan istediğimiz sade Türkçe konuşmak ve bir Türk gibi düşünmektir, başka bir şey değil! Bunu istemeyenler memleketi derhal terk etmelidir. Namusun icabı budur. Puştluğa gerek yok!"
"Nefsime itimadım vardır. Hem de çoktur. Bu sebepten olacak ki, bazıları bana kendimi beğenmiş diyor. Zannediyorum ki bu doğrudur. Çünkü beğendiğim adamlar çok azdır."
"Ahlak ve temiz adetler ve faziletlerin bir kısmı kendiliğinden gitti, bir kısmını da bilerek ben terke mecbur oldum. Yalan da söyledim."
"Arnavutları isyana teşvik ettiğimi ben kendi elimle yazdım. Bu kusur değil, iftiharım sebebidir. Bana büyük şereftir."