Marcus Tullius Cicero
Marcus Tullius Cicero (M.Ö. 106 – M.Ö. 43) Roma Cumhuriyeti’nin en etkili devlet adamları, hatipleri ve yazarlarından biridir. Arpinium’da doğup Roma’da yetişen Cicero, hukuk eğitimi aldıktan sonra hızla yükselmiş; özellikle M.Ö. 63’te konsül olarak Catilina komplosunu çökertmesiyle ün kazanmıştır. Kamu yaşamı boyunca Cumhuriyetçi kurumları ve hukukun üstünlüğünü savunmuş, politik mücadeleleri sırasında birçok rakiple çatışmıştır. Siyasi konumunun değişkenliği, Julius Caesar’ın iktidara gelişi ve sonrasında ortaya çıkan güç mücadeleleriyle daha da belirginleşmiştir. Edebî ve felsefi üretimiyle de tanınan Cicero, Latince düzyazının biçimlenmesinde merkezi bir rol oynamıştır. Söylev ve retorik eserleri (örneğin Catilinarian Orations, In Verrem) ile hukuk ve siyaset kuramına katkıda bulunmuş; De Republica, De Legibus ve De Officiis gibi eserleriyle siyaset felsefesi ve etik alanlarında Roma perspektifini şekillendirmiştir. Ayrıca çok sayıda mektubu (Ad Atticum, Ad Familiares, Ad Quintum Fratrem) hem kişisel hem de dönemin siyasal tarihine dair benzersiz birincil kaynaklar sağlar. M.Ö. 43’te Antonius’un ve ortaklarının iktidar mücadelesi sırasında proskripsiyonlar kapsamında öldürülen Cicero, ölümünden sonra Rönesans’tan itibaren Avrupa entelektüel yaşamında yeniden keşfedilmiş ve cumhuriyetçilik, retorik ile hukuk düşüncesi üzerinde kalıcı bir etki bırakmıştır.
Sözler (47)
"Sosyal ya da, özel, işle ya da evle ilgili, kendi başına ya da başka birisiyle birlikte hareket ettiğin yaşamın hiçbir kısmı yükümlülüklerden yoksun olamaz; yaşamda ahlaken doğru olan her şey yükümlül…"
"Yarınlar yorgun ve bezgin kimselere değil, rahatını terk edebilen gayretli insanlara aittir."
"Yasa, yapılacak ve yapılmayacak olanı buyuran yüce akıldır... O doğanın gücüdür, o ruhtur, bilgenin aklıdır, adaletli olanla olmayanın ölçüsüdür."
"Yalnızca kendimiz için doğmadık ve yalnızca kendimiz için yaşamıyoruz, ülkemiz, dostlarımız ve içimizde bir katılım var."
"Son kez söylüyorum: Unutmayın ki imparatorluklar diktikleri çarmıhlarda ancak adaleti sağlayabilirler. Ahlak ve erdem çöktüğünde devleti yönetemezsiniz."
"Roma neden yıkıldı?" sorusuna Cicero’nun cevabı: Çok ve güzel konuştuk, fakat bilgisizdik!"
"Malını kaybeden bir şeyini kaybeder, namusunu kaybeden birçok şeyini kaybeder, cesaretini kaybeden her şeyini kaybeder."
"Kendine güven, aklın kesin bir inanç ve güvenle büyük ve gurur verici işlerde kullanımıdır."
