Marcus Tullius Cicero
Marcus Tullius Cicero (M.Ö. 106 – M.Ö. 43) Roma Cumhuriyeti’nin en etkili devlet adamları, hatipleri ve yazarlarından biridir. Arpinium’da doğup Roma’da yetişen Cicero, hukuk eğitimi aldıktan sonra hızla yükselmiş; özellikle M.Ö. 63’te konsül olarak Catilina komplosunu çökertmesiyle ün kazanmıştır. Kamu yaşamı boyunca Cumhuriyetçi kurumları ve hukukun üstünlüğünü savunmuş, politik mücadeleleri sırasında birçok rakiple çatışmıştır. Siyasi konumunun değişkenliği, Julius Caesar’ın iktidara gelişi ve sonrasında ortaya çıkan güç mücadeleleriyle daha da belirginleşmiştir. Edebî ve felsefi üretimiyle de tanınan Cicero, Latince düzyazının biçimlenmesinde merkezi bir rol oynamıştır. Söylev ve retorik eserleri (örneğin Catilinarian Orations, In Verrem) ile hukuk ve siyaset kuramına katkıda bulunmuş; De Republica, De Legibus ve De Officiis gibi eserleriyle siyaset felsefesi ve etik alanlarında Roma perspektifini şekillendirmiştir. Ayrıca çok sayıda mektubu (Ad Atticum, Ad Familiares, Ad Quintum Fratrem) hem kişisel hem de dönemin siyasal tarihine dair benzersiz birincil kaynaklar sağlar. M.Ö. 43’te Antonius’un ve ortaklarının iktidar mücadelesi sırasında proskripsiyonlar kapsamında öldürülen Cicero, ölümünden sonra Rönesans’tan itibaren Avrupa entelektüel yaşamında yeniden keşfedilmiş ve cumhuriyetçilik, retorik ile hukuk düşüncesi üzerinde kalıcı bir etki bırakmıştır.
Sözler (46)
"İnsana: "Kendini bil!" denilmesi, yalnız gururunu kırmak için değil, değerini de bildirmek içindir."
"Hayat yokuşunu tırmanırken rastladığınız insanlara iyi davranın; inişte yine onlara rastlayacaksınız çünkü."
"Dostluğu hem doğuran hem sürdüren erdemdir. Erdem olmadan dostluğun hiçbir türlüsü olmaz."
"Büyük bir yeteneğin kanıtı; duyulardan aklı anımsamak ve düşünceleri alışkanlıklardan ayırmaktır.Cicero, Tusculanarum Disputationum, I. 16."
"Birçok insan savaştaki başarıların, barıştaki başarılardan daha önemli olduğunu düşünür ancak bu düşüncenin kırpılması gerekir. Zira birçokları şöhret arzusuyla savaş peşinde koşar."
