Marcus Tullius Cicero

Marcus Tullius Cicero (M.Ö. 106 – M.Ö. 43) Roma Cumhuriyeti’nin en etkili devlet adamları, hatipleri ve yazarlarından biridir. Arpinium’da doğup Roma’da yetişen Cicero, hukuk eğitimi aldıktan sonra hızla yükselmiş; özellikle M.Ö. 63’te konsül olarak Catilina komplosunu çökertmesiyle ün kazanmıştır. Kamu yaşamı boyunca Cumhuriyetçi kurumları ve hukukun üstünlüğünü savunmuş, politik mücadeleleri sırasında birçok rakiple çatışmıştır. Siyasi konumunun değişkenliği, Julius Caesar’ın iktidara gelişi ve sonrasında ortaya çıkan güç mücadeleleriyle daha da belirginleşmiştir. Edebî ve felsefi üretimiyle de tanınan Cicero, Latince düzyazının biçimlenmesinde merkezi bir rol oynamıştır. Söylev ve retorik eserleri (örneğin Catilinarian Orations, In Verrem) ile hukuk ve siyaset kuramına katkıda bulunmuş; De Republica, De Legibus ve De Officiis gibi eserleriyle siyaset felsefesi ve etik alanlarında Roma perspektifini şekillendirmiştir. Ayrıca çok sayıda mektubu (Ad Atticum, Ad Familiares, Ad Quintum Fratrem) hem kişisel hem de dönemin siyasal tarihine dair benzersiz birincil kaynaklar sağlar. M.Ö. 43’te Antonius’un ve ortaklarının iktidar mücadelesi sırasında proskripsiyonlar kapsamında öldürülen Cicero, ölümünden sonra Rönesans’tan itibaren Avrupa entelektüel yaşamında yeniden keşfedilmiş ve cumhuriyetçilik, retorik ile hukuk düşüncesi üzerinde kalıcı bir etki bırakmıştır.