Robert Owen
1771 - 1858
Robert Owen (14 Mayıs 1771 – 17 Kasım 1858), Galler doğumlu bir sanayici, sosyal reformcu ve erken dönem kooperatifçilik ile ütopik sosyalizmin önde gelen düşünürlerindendir. Genç yaşta tekstil endüstrisine giren Owen, özellikle New Lanark, İskoçya’da yönettiği pamuk fabrikalarında işçi refahını ve eğitimini yükseltmeye yönelik uygulamalarıyla tanınmıştır. Çalışma saatlerini düzenlemiş, çocuk işçiliğine karşı çıkmış ve fabrika işçilerinin yaşam koşullarını geliştirmek için barınma, sağlık ve eğitim olanakları sağlama girişimlerinde bulunmuştur. Bu uygulamalar, sanayi toplumlarında insancıl yönetim modelleri arayanlar için örnek teşkil etmiştir. Owen, ekonomik ve toplumsal düzenin kolektifleşmesi gerektiğine inanan fikirleriyle “Owenizm” akımının pişmesini sağlamış; cooperatif işletmelerin kurulmasını teşvik etmiş ve 1820-30’larda Britanya’da ve daha sonra Amerika’da ütopik toplum deneyimleri için öncülük etmiştir. En bilinen projelerinden biri New Harmony, Indiana’daki topluluk denemesidir. Modern kooperatif hareketi, işçi hakları ve sosyal politika düşüncesi üzerinde kalıcı etkisi olan Owen, çocuk eğitimi, toplumsal sorumluluk ve ekonomik işbirliğine dair fikirleriyle 19. yüzyıl reform gündeminin önemli figürlerinden biri olarak kabul edilir.
Sözler (25)
"Herhangi bir insan için günde sekiz saat emek yeterlidir ve uygun düzenlemeler altında, bol miktarda yiyecek, giysi ve barınak ya da yaşamın ihtiyaç ve konforunu karşılamaya yetecek kadar ve zamanının…"
"Bir topluluğun üyeleri, aylaklık olmadan, yoksulluk olmadan, suç olmadan ve ceza olmadan yaşamak üzere eğitilebilirler; çünkü bunların her biri, dünyada geçerli olan çeşitli sistemlerdeki bir hatanın …"
"Din, insanın alt üst olmuş kendi hayal gücüyle yarattığı var olmayan yaratıkların korkusuyla, insanın yargılama yeteneğini yok ederek, bütün akli yeteneklerini kaybettirdi ve insanı en sefil, acınası …"
"Herhangi bir Ülkede hatalı gelenekler hüküm sürerken, o, toplumu onların hatasına ikna edene kadar, herhangi bir bireyin onlara karşı suç işlemesi insan doğasına dair bir cehaletin kanıtı olacaktır."
"Hiçbir dinin gerçeklere dayanmadığını ve doğru olamayacağını anladığımdan, hataya inanmak için bebeklikten eğitilmiş insanlığın koşulunun ne olması gerektiğini düşünmeye başladım."
"Batıl inanç ve bağnazlık zamanlarının hataları hâlâ bir miktar hüküm sürmekte ve toplumdaki saygınlıklarına saygı duymak isteyenleri aşırı gergin bir tavıra zorlamaktadır."
"Kendi kendine açık bir şekilde anladığınız ve eşsiz olarak uygulanan mutluluğu; Yalnızca toplumun mutluluğunu teşvik eden davranışlarla başarılabilecek olanlar."
"Çocuklar tamamen çevrenin yarattığı varlıklar olduğuna göre, iyi bir davranışın ödüllendirilmesi ya da kötü bir davranışın cezalandırılması mantığa aykırıdır."
"Hiçbir sermaye, yoksul sınıfların emeğini yönlendirmek ve karakterini biçimlendirmek için akıllıca yapılan masraflardan daha fazla kazanç sağlayamaz."
"İnsanın kişiliği, bir yandan, soyaçekimin; ve öte yandan da, bireyin ömrü boyunca, ve özellikle gelişme dönemi boyunca yaşadığı çevrenin ürünüdür."
"Kadınlar artık erkeklerin kölesi olmayacak, onlara bağımlı olmayacaklar. Eğitimde, haklarda, ayrıcalıklarda ve kişisel özgürlükte eşit olacaklar."
"Nihayet, kurdukları sistemin yanlışlığını görerek, insanlığa öğretilen bütün dinlere olan inancımı terk etmek zorunda bırakıldım."
"Herkesin, doğuştan itibaren fiziksel ve zihinsel olarak iyi eğitilmesi, toplumun karakterinin geliştirilebilmesi herkesin menfaati."
"İnsanlığın en alt aşaması, bireyin diğerlerinden küçük bir ücret çukuruna emek vermek zorunda olduğu zaman yaşanır."
"İlke olarak, doğal değer standardı, insan emeğidir ya da insanların, işe katılan birleşik kol ve zihin gücüdür."
"Hukuk mahkemeleri ve tüm gereçler ve hukukun ahmaklığı rasyonel bir toplum durumunda bulunamaz."
"İnsana karşı sonsuz bir sevgi ve şefkat duyabilmek için dinsel inanışlardan kurtulmak gerekir."
"Dünyanın tüm dinleri, insanlığın tüm temel kurallarının yok sayılması üzerine inşa edilmiştir."
